АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ ТІЛДЕРДІ ДАМЫТУ БАСҚАРМАСЫ


Алаш болып шашау шықпау – бірліктің басы. Міржақып Дулатов


Мемлекеттік тілде іс жүргізу   •    Мемлекеттік қызмет   •    Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл   •    Тіл саясаты   •    БАҚ біз туралы
Жаңалықтар   •    Байқау ережелері   •    Ономастика   •    Әдістемелік көмек   •    Кітапхана   •    Басшы   •   

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы
Көрсетілім саны: 4815

Қазақстан Республикасы Президентінің

Жарлығы

 

Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары туралы

 

Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі Даму Стратегиясын іске асыру мақсатында қаулы етемін:

1. Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары (бұдан әрі - Стратегиялық жоспар) бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасының Үкіметі, орталық мемлекеттік органдар, оның ішінде Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдар, жергілікті атқарушы органдар өз қызметінде Стратегиялық жоспарды басшылыққа алсын және оны іске асыру үшін қажетті шаралар қабылдасын.

3. Қазақстан Республикасының Үкіметі жыл сайын 1 шілдеге Стратегиялық жоспарды іске асырудың мониторингі қорытындыларын Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне ұсынып отырсын.

4. Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір жарлықтарының күші осы Жарлықтың қосымшасына сәйкес жойылды деп танылсын.

5. Осы Жарлықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне жүктелсін.

6. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

 

 

Қазақстан Республикасының

Президенті

 

Н. Назарбаев

 

Астана, Ақорда, 2010 жылғы ақпанның 1-і.

 

 № 922

 

  

Қазақстан Республикасы

Президентінің

2010 жылғы 1 ақпандағы

№ 922 Жарлығымен

бекітілген

 

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

2020 ЖЫЛҒА ДЕЙІНГІ СТРАТЕГИЯЛЫҚ ДАМУ ЖОСПАРЫ

 

Мазмұны

 

Кіріспе

 I. Стратегиялық жоспар-2020: жаһандық үрдістер Әлемдік экономикадағы үрдістер

 Әлемдік экономикадағы үрдістер

 Сын-тегеуріндер мен мүмкіндіктер

 II. Стратегиялық жоспар-2010: негізгі нәтижелер

Жетістіктер

Стратегиялық жоспар-2010: негізгі нәтижелер

III. Қазақстанның 2020 жылға дейінгі дамуының түйінді бағыттары

Қазақстан 2020 жылы

Қазақстанның өркендеуінің, гүлденуі мен қауіпсіздігінің орнықты тұғыры: түйінді бес бағыт

Түйінді бағыт: дағдарыстан кейінгі дамуға дайындық

Бизнес ортаны жақсарту

Бизнес ахуалды жақсарту жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Қаржы секторын нығайту

Қаржы секторын дамыту жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Сенімді құқықтық орта қалыптастыру

Сот жүйесі

Сот жүйесін реформалаудың стратегиялық мақсаттары

Заңнаманы және норма шығаруды жетілдіру

Заңнаманы және норма шығаруды жетілдірудің стратегиялық мақсаттары

Құқықтық мәдениет және азаматтардың білікті заң көмегіне қолжетімділігі

Халықтың құқықтық мәдениетінің деңгейін арттыру жәнеазаматтардың білікті заң көмегіне нақты қол жеткізуін қамтамасыз ету жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Түйінді бағыт: экономиканы әртараптандыруды жеделдету

Қолайлы экономикалық орта қалыптастыру

Экономиканы әртараптандыруды қолдау үшін макроэкономикалық басқару

Тиімсіз жобаларға қарсы іс-қимыл

Ұлттық инновациялық жүйені құру

Табысты индустрияландыру қағидаттары

Әртараптандырудың басымдықтары

Экономиканы әртараптандырудың стратегиялық мақсаттары

Агроөнеркәсіптік кешен және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу

Ауыл шаруашылығы саласындағы стратегиялық мақсаттар

Құрылыс индустриясы және құрылыс материалдарының өндірісі

Құрылыс саласындағы стратегиялық мақсаттар

Мұнайды қайта өңдеу және мұнай-газ саласының инфрақұрылымы

Мұнайды қайта өңдеу және мұнай-газ секторының инфрақұрылымы саласындағы стратегиялық мақсаттар

Металлургия және дайын металл өнімдерін өндіру

Металлургия саласындағы стратегиялық мақсаттар

Химия, фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібі

Химия, фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібіндегі стратегиялық мақсаттар

Атом энергетикасы мен балама энергия көздерін қоса алғанда, энергетиканы дамыту

Энергетика саласындағы стратегиялық мақсаттар

Көлік және телекоммуникациялар

Темір жол көлігі

Темір жол көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

Автожол саласы және автомобиль көлігі

Автожол саласы мен автомобиль көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

Әуе көлігі

Әуе көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

Су көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

Телекоммуникациялар

Ақпараттық-коммуникация саласындағы стратегиялық мақсаттар

Түйінді бағыт: болашаққа салынған инвестициялар

Білім

Мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту саласындағы стратегиялық мақсаттар

Орта білім беру саласындағы стратегиялық мақсаттар

Техникалық және кәсіптік білім беру саласындағы стратегиялық мақсаттар

Жоғары, жоғары оқу орнынан кейін білім беру және ғылым саласындағы стратегиялық мақсаттар

Денсаулық сақтау

Денсаулық сақтау саласындағы стратегиялық мақсаттар

Денсаулық сақтауды қаржыландыру және басқару жүйесін жетілдіру жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Медициналық қызмет көрсетуді жетілдіру жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Дәрілік заттардың қолжетімділігі мен сапасын арттыру жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Саламатты өмір салты саласындағы стратегиялық мақсаттар

Еңбек ресурстары

Еңбек ресурстарының санын ұлғайту жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Түйінді бағыт: азаматтарға қызмет көрсету

Халықты әлеуметтік қорғау

Өнімді жұмыспен қамтуға жәрдемдесу жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Әлеуметтік көмек жүйесін жетілдіру жөніндегі стратегиялық мақсаттар

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы стратегиялық мақсаттар

Түйінді бағыт: ұлттық келісімді, қауіпсіздікті, халықаралық қатынастардың орнықтылығын қамтамасыз ету

Ішкі тұрақтылықты қолдау

Этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайту саласындағы стратегиялық мақсаттар

Саяси жүйені одан әрі жаңғырту саласындағы стратегиялық мақсаттар

Ұлттық қауіпсіздік

Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы стратегиялық мақсаттар

Халықаралық қатынастар және сыртқы саясат

Халықаралық қатынастар және сыртқы саясат саласындағы стратегиялық мақсаттар

IV. Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру негізі: нәтижелі мемлекеттік сектор

Нақты өкілеттіктер мен жауапкершілікті айқындау

Мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру

Мемлекеттік қызметті кәсібилендіру

Нәтижеге бағдарланған мемлекеттік басқару

Мемлекеттік сектор реформаларын басқару

V. Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру мониторингі және бағалау

Мониторинг және бағалау жүйесі

Азаматтарды тарту

Мониторинг үшін статистикалық деректер базасын құру

Қорытынды

 

 

 

Кіріспе

 

1997 жылдың қазан айында Қазақстан Республикасы Президентінің «Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы» атты халыққа Жолдауында Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы (бұдан әрі — «Қазақстан-2030» стратегиясы) белгіленді. Бұл Стратегия егеменді республиканы әлемнің  ең қауіпсіз, тұрақты, экологиялық орнықты, экономикасы қарқынды дамып келе жатқан елдерінің біріне айналдыруға бағытталған ұзақ мерзімді даму жолын айқындап берді.

«Қазақстан-2030» стратегиясында жеті ұзақ мерзімді басымдық айқындалған: ұлттық қауіпсіздік; ішкі саяси тұрақтылық және қоғамның топтасуы; шетел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ашық нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу; Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты; энергетика ресурстары; инфрақұрылым, әсіресе көлік және байланыс; кәсіби мемлекет. Осы басымдықтар елді одан әрі дамыту жөніндегі нақты іс-қимылдар әзірлеудің негізіне айналды.

Қазақстан Республикасының Президенті 2001 жылғы желтоқсанда бекіткен Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары (бұдан әрі — Стратегиялық жоспар-2010) «Қазақстан-2030» стратегиясын іске асырудың алғашқы онжылдық кезеңі болып табылады.

Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары (бұдан әрі — Стратегиялық жоспар-2020) 2010 жылдан бастап 2019 жылды қоса алғандағы аралықты қамтитын «Қазақстан-2030» стратегиясын іске асырудың келесі кезеңі болмақ.

Стратегиялық жоспар-2010-ды іске асырылудың аяқталу мерзіміне қарай және Стратегиялық жоспар-2020-ны әзірлеу кезеңінде дамудың сыртқы жағдайлары елеулі өзгерістерге ұшырады. Қазақстан соңғы жетпіс жыл ішіндегі ең ауыр жаһандық дағдарысқа қарсы тұруға беттеді.

Экономикалық айналымның әсер етуі, бірінші кезекте, ағымдағы әлемдік қаржы-экономикалық дағдарыстың ықпалы ұлттық экономиканың әлемдік немесе өңірлік дағдарыстардың келеңсіз салдарларына төтеп беруін арттыруға бағытталған шараларды жүзеге асыру қажеттілігін анықтайды.

Елдің дағдарыстан кейінгі дамуы үшін жағдайлар жасайтын бірінші кезектегі шаралар іскерлік және инвестициялық ахуалды жақсартуға, елдің қаржы жүйесін нығайтуға және мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға шоғырландырылады.

Экономиканың сапалы өсуі елдің үдемелі индустриялық-инновациялық дамуына ықпал ететін физикалық инфрақұрылымды жаңғыртуға, адами ресурстарды дамытуға және институционалдық базаны нығайтуға негізделеді.

Әлеуметтік қорғалу, ішкі тұрақтылық және үйлестірілген сыртқы саясат мәселелері таяудағы онжылдықта елдің даму басымдықтарының қатарында сақталатын болады.

Әртараптандырылған экономиканың негізінде ел азаматтарының әл-ауқатын арттыру Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асырудың басты жетістігі болады.

 

 

I. Стратегиялық жоспар-2020: жаһандық үрдістер

 

Әлемдік экономикадағы үрдістер

 

Стратегиялық жоспар-2010 әзірленіп жатқан кезеңде әлемдік экономика өркендеу сатысына енген еді. Стратегиялық жоспар-2020-ға дайындық түбегейлі өзге — жаһандық экономикалық құлдырау жағдайларында жүзеге асырылды.

2007 жылдың екінші жартысында АҚШ-тағы ипотекалық облигациялар нарығының құлдырауынан басталған қаржы-экономикалық дағдарыс іс жүзінде әлемнің барлық мемлекеттерін қамтыды. 2009 жылдың басында әлемдік сауда көлемінің өсу қарқыны 50-ден астам пайыздық тармаққа: жылына 20 пайыздық жылдық өсімнен 30 пайыздық төмендеуге дейін азайды.

Жаһандық экономиканың дамуын бағалау оны қалпына келтіру баяу жүреді дегенге негізделеді. Әлемдік сұраныстың азаюына орай экспорттық нарықтағы бәсекелестік күшейе түседі, ал тауарлардың бағасы орнықты өсерліктей жағдай жасалмайды немесе қалай болғанда да өткен онжылдыққа қарағанда ақырын өсетіні байқалады.

Жаһандық экономиканың болжанып отырған шамалы өсімі мен экологиялық таза энергетикалық технологиялардың өскелең рөлінің ұштасуы дәстүрлі энергия тасығыштардың әлемдік бағасының төмендеуіне әкелуі мүмкін.

Таяу онжылдықта азық-түлік қауіпсіздігі әлемдік қоғамдастықтың үнемі назар аударатын саласы болады. Жаһандық рецессия азық-түлік бағасының 2007-2008 жылдарда байқалған біршама жоғары деңгейімен салыстырғанда уақытша төмендеуіне алып келді. Сонымен қатар, көптеген елдерде адам саны өсуінің жалғасуы және әлемдік экономиканың қалпына келуі азық-түлік тауарлары бағаларының ұзақ мерзімді өсуіне алып келеді деп болжанып отыр. Жер ресурстарына бай, халқы көп елдердің ортасында тұрған Қазақстан азық-түлікке өсіп отырған әлемдік сұранысты қанағаттандыруға сай болу үшін отандық ауыл шаруашылығын дамытуды ынталандыруы тиіс.

Жақын болашақта денсаулық сақтаудағы жаһандық проблемалар, сірә, күшейе түспек, өйткені түрлі елдердің адамдары арасындағы байланыс барған сайын қарқын алып келеді. Нәтижесінде Қазақстанның аумағына түрлі аурулардың тарау қатерлері арта түседі. Барлық елдер үшін АҚТҚ/ЖҚТБ әлі де айтарлықтай қатер төндіріп отыр. Адамдардың денсаулығы үшін жаңа A/H1N1 вирусы қауіпті болып тұр.

Ағымдағы жаһандық дағдарыс әлемдік экономикада өзара байланыстың жоғары дәрежеде болуының да өз кемшілігі бар екенін көрсетті. Дамыған елдердегі қаржы және экономикалық проблемалардың әлемдегі ахуалға әсер етуінің нәтижелері еркін нарықтың ашықтығы мен құндылықтарының артықшылықтары мен кемшіліктері туралы дау туғызып отыр. Жекелеген елдердің әлемдік сауданың дамуын шектейтін және өңірлендіру үдерістеріне ықпал ететін протекционистік экономикалық саясаттың түрлі нысандарына ұмтылыстарының күшейіп отырғандығымен есептеспеуге болмайды.

Күтіліп отырған жаһандық жылыну нәтижесінде климаттың өзгеру проблемаларымен және атмосфераға зиянды заттар шығарындыларын бақылау қажеттілігімен қатар, Қазақстанға өңірлік проблемаларды шешуге қатысуға тура келеді. Мәселен, Орталық Азия және Батыс Қытайдың ірі өзендер ресурстарын пайдаланатын елдерде экономикалық белсенділік пен халық санының өсуі жалғасатындықтан, ал климаттың өзгеруі судың қолжетімділігі мен сапасына қосымша келеңсіз ықпал ететіндіктен суды пайдалану мәселелері өткірлене түседі. Көші-қон, халықтың жұмыспен қамтылуы, сауда және қаржы қатынастары секілді басқа да өңірлік мәселелер біршама өзекті бола түседі.

 

Сын-тегеуріндер мен мүмкіндіктер

 

Өткен онжылдық ішінде Қазақстан экономикасы әртараптандырылған, қауіпсіздік пен демократия жағдайында өмір сүретін, өзінің табиғи ресурстарын барлық азаматтарының игілігі үшін пайдаланатын, халқы білімді әрі денсаулығы мықты елдің болашақта дамуы үшін негіз қалады. Бұған мұнай және басқа да минералдық ресурстарға баға қарқынды өсіп отырған жағдайда экспорттан түсетін табыстың ұлғаюы едәуір ықпал етті. Таяудағы онжылдықта елдің одан әрі дамуына мұндай жағдай кепілдік бола бермейді.

Ағымдағы әлемдік дағдарыс жағдайында жаһандық экономиканың болашақтағы дамуы барынша айқын еместігін және оны болжау мүмкін еместігін түсінгендік еді. Және де бұл фактіні одан әрі экономикалық дамуды жоспарлау кезінде ескеру кажет.

Әлемнің жетекші экономикалары аса күрделі бәсекелес жағдайларда  жұмыс істейтін болады және жұмыс күшінің өнімділігін, инфрақұрылымға және телекоммуникацияларға инвестиция салуды арттыру, қаржы жүйелерін нығайту, мемлекеттік басқару тиімділігін арттыру, сондай-ақ бизнесті дамыту үшін қолайлы жағдай жасау арқылы келесі экономикалық айналымға дайындалу жөніндегі алдын-алу шараларын қабылдайтын болады. "Қазақстан-2030" стратегиясында қойылған дәл осындай міндеттер Қазақстан үшін стратегиялық тұрақтылықтар болып табылады. Келесі онжылдық ішінде Қазақстанда осы міндеттерге қол жеткізу жұмысы жүргізілетін болады.

Қазақстан көмірсутек шикізатының ірі өндірушілерінің бірі болып қала береді. Сонымен бірге республика энергетиканы технологиялық жаңғыртуды және энергия үнемдеуді дамытуды жеделдете отырып, жаһандық жылыну проблемаларын шешуге қатысады. Елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында ауыл шаруашылығы, әсіресе, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу одан әрі дамитын болады. Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесі аурулардың жаңа түрлеріне қарсы тұруға қабілетті болады.

Инфрақұрылымды жаңғырту және қоршаған ортаны қорғау міндеттері ескеріле отырып, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану саясатын қалыптастыру есебінен елдің табиғи ресурстарын, әсіресе, су ресурстарын пайдалану тиімділігі өседі.

Қазақстан тұрақты саяси ортаға, айтарлықтай экономикалық  және адами капиталға, бай табиғи ресурстарға, негізгі өндірістік инфрақұрылымға, тұрақты қаржы жүйесіне ие бола отырып ағымдағы әлемдік экономикалық дағдарыстан туындаған сын-тегеуріндерді теңгерімді де орнықты дамуға қол жеткізу үшін жаңа мүмкіндіктерге айналдыруға қабілетті.

Ауқымды жоспарларды іске асыру бюджеттік шектеулердің күшейтілуіне тап келерін ескере отырып мемлекеттік инвестициялар кірістілігінің жоғары деңгейіне қол жеткізілетін және қабылданып отырған бағдарламалар тиімділігі арттырылатын болады.

 

II. Стратегиялық жоспар-2010: негізгі нәтижелер

 

Стратегиялық жоспар-2010 өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, көлік, әлеуметтік қорғау, денсаулық сақтау, білім беру, мемлекеттік сектор секілді әрбір басым сала бойынша күтілетін нәтижелерді айқындай отырып, «Қазақстан-2030» стратегиясын іске асырудың негізін қалады.

Стратегиялық жоспар-2010 бәсекеге қабілетті экономика құру, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту, сондай-ақ әлеуметтік саладағы, бірінші кезекте, білім беру және денсаулық сақтау саласындағы қызметтердің қолжетімділігін кеңейту жөніндегі міндеттерді белгіледі. Мемлекеттік басқарудың деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің ара-жігін ажыратуға, әкімшілік етудің сапасын арттыруға сүйене отырып, мемлекет қызметінің тиімділігін арттыру да өткен онжылдық кезеңдегі маңызды стратегиялық басымдық болды. Бұл міндеттердің кейбірі орындалды немесе орындалуға жақын, алайда міндеттердің бір бөлігі келесі онжылдықта да өзекті болып қала береді.

 

Жетістіктер

 

2000 және 2009 жылдар аралығында Қазақстан Стратегиялық жоспар-2010-да белгіленген кейбір түйінді салаларда айтарлықтай прогреске қол жеткізді. ІЖӨ өсуі жыл сайын орташа 8,5 %-ды құрап, 2008 жылы өзінің алғашқы мәнінен 2,3 есе асып түсті. 2007 жылы өнеркәсіп өндірісі екі еселеу (нақты өсім — 78 %) жөніндегі онжылдық кезеңнің мақсаттарына жетті, ауыл шаруашылығы өндірісі 1,44 есе өсті,"ол 2000 жылға қарағанда 1,5 есеге өсудің нысаналы көрсеткішіне қол жеткізді деп айтуға болады. Экономиканы жедел әртараптандыру үшін берік негіз қаланды. Даму институттары құрылып, табысты жұмыс істеуде, қажетті заңнама дайындалды.

Денсаулық сақтау, білім беру және халықты әлеуметтік қорғау салаларында айтарлықтай өзгерістер болды: туберкулез ауруы 30 %-ға төмендеді, жұмыс істейтін халықты жинақтаушы зейнетақы жүйесімен қамту ұлғайды; денсаулық сақтау мен білім беру жүйесінің инфрақұрылымы едәуір жаңарды. Ауылдық елді мекендердің әлеуметтік-экономикалық әлеуеті ұлғайды. Табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен темен халықтың үлесі 2000 жылғы 31,8 %-дан 2008 жылы 12,7 %-ға дейін қысқарды. Өмірдің күтілетін ұзақтығы 65-тен 68 жылға дейін өсті. Мемлекеттік секторда маңызды реформалар басталды. Бұл жетістіктер Стратегиялық жоспар-2020 іске асыру үшін тұрақты негіз қалады.

 

Өзектілігі сақталып отырған сын-тегеуріндер

 

Стратегиялық жоспар-2010-ды іске асыру кезеңінде көптеген басым салалар бойынша айтарлықтай прогреске қол жеткеніне қарамастан, реформалаудың күн тәртібінің көптеген тармақтары аяқталмай қалып отыр. Бәсекеге қабілетті әрі әртараптандырылған экономиканы дамыту бағдарламаларын іске асыру одан әрі жалғастыруды талап етеді. Білім беру жене денсаулық сақтау қызметтерін көрсету сапасы елі де жақсартуды талап етеді. Стратегиялық жоспар-2010-ды іске асыру кезеңінде басталған мемлекеттік сектордағы реформалар әлі де аяқталмай қалып отыр. Мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің аражігінің ажыратылуы, мемлекеттік қызметтегі ынталандырулар жүйесін дамыту, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын және оларға әкімшілік етудің тиімділігін арттыру — осы мәселелердің бәрі Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру кезеңінде одан әрі шешуді талап етеді.

 

 

III. Қазақстанның 2020 жылға дейінгі дамуының түйінді бағыттары

 

Қазақстан 2020 жылы

 

Қазақстан 2020 жылы әлемдік дағдарыстан біршама қуатты және бәсекеге қабілетті, экономикасы әртараптандырылған және халқы белсенді түрде жаңа экономикаға тартыла отырып шыныққан елге айналады.

2020 жылға қарай Қазақстан ел экономикасының шикізат емес секторына елеулі шетелдік инвестиция тартуға мүмкіндік беретін қолайлы іскерлік ахуал қалыптасқан әлемнің бәсекеге барынша қабілетті елу елінің қатарында болады. Экономика келесі экономикалық дағдарыстарға жақсырақ дайын болады. Қазақстан шектес елдермен және басқа да мемлекеттермен өзінің саяси және экономикалық байланыстарын нығайтады.

2020 жылға қарай ел әртараптандырылған экономиканы дамыту үшін қажетті адами ресурстарға, сондай-ақ отандық кәсіпкерлер мен экспорттаушыларға қызмет көрсету үшін қажетті инфрақұрылымға ие болады. Көлік инфрақұрылымы мен телекоммуникацияны қарқынды дамыту арқылы өзге әлеммен үзіліссіз байланыс қамтамасыз етіледі. Қазақстанның өңдеуші өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы мен қызмет көрсету саласы тау-кен өнеркәсібімен қатар лайықты орын алады. Әлеуметтік салада және қоршаған ортаны қорғау саласында айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізіледі.

2020 жылға қарай Қазақстан экономикасы нақты мәнде алғанда 2009 жылғы деңгейінің1 үштен бірінен жоғары өседі. Экономиканы әртараптандыру жоспарларын табысты іске асыру есебінен экономиканың қайта өңдеу салаларының өсу көрсеткіштері 2020 жылға қарай өндіруші салалардың өсу көрсеткіштерінен жоғары немесе оларға тең болады.

Ойластырылған макроэкономикалық саясат жүргізу нәтижесінде 2020 жылға қарай алтын-валюта резервтерінің деңгейі (Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының активтерін қоспағанда) үш айлық импорттан немесе (қандай көрсеткіштің жоғары болатынына қарай) елдің мемлекеттік және корпоративтік секторларының қысқа мерзімді (1 жылға дейін) сыртқы борышынан төмен болмайды. Ұлттық қордың активтері ІЖӨ-нің кемінде 30 %-ын құрайды. Осы кезеңде инфляция орташа алғанда жылына 5-8 % деңгейінде сақталып тұрады. Айырбас бағам саясаты қазақстандық экономиканың ішкі және сыртқы бәсекеге қабілеттілігінің теңгерімін қамтамасыз етеді.

2020 жылға қарай табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі 8 %-ға төмендейді Халықтың әлеуметтік осал топтарының өкілдері, мүмкіндігі шектеулі адамдар, әйелдер, балалар мен жастар өздерінің барынша қорғалғанын сезінеді және өздерінің қоғамдағы мүмкіндіктерін кеңейте алады. Бала-бақшадан университетке дейін сапалы білім беру бүкіл ел бойынша қолжетімді болады, халық денсаулығының жағдайы айтарлықтай жақсарады. Денсаулық сақтау қызметтері әлемнің үздік стандарттарына сай болады. Қазақстандықтар барынша саламатты өмір салтын ұстанып, темекі шегетіндер мен алкогольді асыра пайдаланатындар саны азаяды. Қоғамның тыныс-тіршілігінің барлық салаларында мемлекеттік тілді қолдану дәйекті және кезең-кезеңімен кеңейеді. Әртүрлі этностық топтар мен діни конфессия өкілдері ішкі тұрақтылық, қауіпсіздік, бейбітшілік пен келісім жағдайында өмір сүруін жалғастыратын болады.

_________________________________________________

1 Осы жерде және одан әрі Стратегиялық жоспар-2020 мәтіні бойынша, егер өзгеше көрсетілмесе, нысаналы индикаторлар (көрсеткіштер) мәндерінің өзгеруі 2009 жылдың деңгейіне қарап көрсетіледі.

 

Қазақстанның өркендеуінің, гүлденуі мен қауіпсіздігінің орнықты тұғыры: түйінді бес бағыт

 

Таяу онжылдықта түйінді бес бағыт мемлекет қызметіндегі басымдықтар болады:

1) дағдарыстан кейінгі дамуға дайындық;

2) инфрақұрылымды индустрияландыру мен дамыту арқылы әртараптандыруды жеделдету есебінен экономиканың тұрақты өсуін қамтамасыз ету;

3) болашаққа салынған инвестициялар — орнықты экономикалық өсуге, қазақстандықтардың өркендеуі мен әлеуметтік әл-ауқатына қол жеткізу үшін адами капиталдың бәсекеге қабілеттілігін арттыру;

4) халықты сапалы әлеуметтік және тұрғын үй-коммуналдық қызметтермен қамтамасыз ету;

5) ұлтаралық келісімді, қауіпсіздікті, халықаралық қатынастардың тұрақтылығын қамтамасыз ету.

Экономиканы қалпына келтіруге дайындық үдерісінде Қазақстан оның бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік беретін реформаларды жеделдетіп іске асыруы керек. Бірінші түйінді бағыт — дағдарыстан кейінгі дамуға дайындық — бірінші онжылдық кезеңінде нәтижесі көрінетін шараларды қамтиды. Бұл біршама қолайлы бизнес орта құру, қаржы секторын нығайту және құқықтық жүйені жетілдіру.

Екінші түйінді бағыт шеңберіндегі іс-қимылдар елді үдемелі индустрияландыру бағдарламасын іске асыру және инфрақұрылымды дамыту нәтижесінде Қазақстан экономикасын әртараптандыруды жеделдетуге ықпал ететін болады. Бұл экономикалық үлгіні өзгертуге және экстенсивті, шикізаттық даму жолынан индустриялық-инновациялық дамуға көшуге мүмкіндік береді. Елді инфрақұрылымдық дамыту жоспарлары экономиканы үдемелі әртараптандыруға және елге шетел инвестицияларын тартуға ықпал ететін энергетика, көлік және телекоммуникация салаларын жаңғыртуға шоғырланады.

Адами ресурстардың саны мен сапасы кез келген елдің болашағын айқындайтын негіз құрушы факторлар болып табылады. Адами капитал — бұл инновациялардың және экономиканың тиімділігін арттырудың негізгі қозғаушы күші. Үшінші бағыт — болашаққа салынған инвестициялар — Қазақстанның адами ресурстарының сапасын ұзақ мерзімді кезеңде арттыру үшін қажетті шараларды қамтитын болады.

Төртінші түйінді бағыт — азаматтар үшін қызмет көрсету шеңберінде — халықты әлеуметтік қорғау және тұрғын үй-коммуналдық қызметтерін тиімді көрсету жөніндегі шаралар күшейтілетін болады.

Бесінші түйінді бағыт — ұлтаралық келісім, қауіпсіздік, халықаралық қатынастардың тұрақтылығы шеңберінде — ішкі тұрақтылықты, қауіпсіздікті, бейбітшілік пен келісімді нығайту, бейбіт сүйгіш сыртқы саясатты дамыту жөніндегі шаралар көзделетін болады.

Қазақстанның 2020 жылға дейінгі бес түйінді бағытының негізі ұтымды макроэкономикалық саясат болып табылады. Экономиканы қалпына келтіру жене әртараптандыру, оның "қызып кетуін" болдырмау үшін қолайлы жағдайлар жасау мақсатында экономиканың өсуі кезеңінде мемлекеттің шығыстарын азайтуды және оларды экономикалық бәсеңдеу кезеңінде ұлғайтуды көздейтін антициклдық фискалдық саясат іске асырылатын болады. Бұл ретте келесі онжылдық кезеңнің соңына қарай бюджеттің мұнай емес тапшылығы ІЖӨ-ге 3 %-дан аспайды. Ақша-кредит саясаты инфляцияны тежеу жөніндегі шаралардың тиімділігін арттырады. Айырбас валюта бағамының саясаты қазақстандық экономиканың ішкі жене сыртқы бәсекеге қабілеттілігі арасындағы теңгерімді қамтамасыз етуге бағытталады.

 

Түйінді бағыт: дағдарыстан кейінгі дамуға дайындық

 

Жаһандық қалпына келу кезінде Қазақстандағы іскерлік ахуал елдің бәсекеге қабілеттілігінің негізін қамтамасыз етеді. Ол экономиканы жеделдетіп әртараптандыру және отандық бизнесті дамыту үшін ауқымды инвестицияларды тартуға ықпал ететін шешуші фактор болып табылады. Орнықты қаржы жүйесі және сенімді құқықтық орта да кәсіпкерлікті дамытуда сындарлы рөл атқарады.

 

Бизнес ортаны жақсарту

 

Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асырудың алғашқы жылдары мемлекет отандық кәсіпкерлер үшін де және халықаралық инвесторлар үшін де бизнес жүргізудің құнын азайтуға бағытталған белсенді шараларға бастама жасайды. Әкімшілік рәсімдердің шеңберін белгілей және оларды жүзеге асырудың ашықтығын арттыра отырып, мемлекет төрешілдік пен сыбайлас жемқорлықтың Қазақстандағы іскерлік ахуалдың маңызды аспектілеріне ықпал етуін төмендетуге ұмтылатын болады.

 

Бизнес ахуалды жақсарту жөніндегі стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

экономиканың шикізат емес секторларына салынатын отандық және шетелдік инвестициялар (өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу, қызметтер) кемінде 30 %-ға ұлғаяды

ІЖӨ-ге тікелей шетел инвестицияларының (ТШИ) үлесі он пайыздық деңгейге ұлғаяды

ІЖӨ-дегі шағын және орта бизнестің (ШОБ) үлесі 7-10%-ға ұлғаяды инвестиция көздері әртараптандырылады (әрбірінің үлесі 5% және одан көп болатын негізгі 10 инвестор ел)

Қазақстан Дүниежүзілік Банктің «Бизнес жүргізудегі жеңілдік» («Doing Business») рейтингі бойынша көрсеткіштері ең жақсы 50 елдің қатарына енеді

Қазақстан «Transparency International» рейтингінде сыбайлас жемқорлықты түйсіну индексі бойынша елдердің үштен бірінің ішінде алдыңғы қатардағы орынды иеленеді

2015 жылға қарай

Қазақстанның Дүниежүзілік Банктің «Бизнес жүргізудегі жеңілдік» («Doing Business») рейтингі бойынша көрсеткіштері 2011 жылмен салыстырғанда жеті позицияға жақсарады

уақыт пен шығындарды қоса алғанда, бизнесті тіркеуге және жүргізуге байланысты операциялық шығындар (рұқсат алу, лицензия алу, сертификат алу, аккредитация, консультация алу) 2011 жылмен салыстырғанда 30%-ға төмендейді

2011 жылға қарай

жаңа нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу мен қабылдау үшін реттеушілік әсер етуді талдау әдістемесі (РӘТ) әзірленетін болады

Қазақстанның Дүниежүзілік Банктің «Бизнес жүргізудегі жеңілдік» («Doing Business») рейтингі бойынша көрсеткіштері 2008 жылмен салыстырғанда жеті позицияға жақсарады

Еуропа қайта құру және даму банкі мен Дүниежүзілік Банктің Іскерлік ахуалға және кәсіпорындар жұмысының тиімділігіне шолудағы (BEEPS) бизнес ортаның даму көрсеткіштері жақсарады

уақыт пен шығындарды қоса алғанда, бизнесті тіркеуге және жүргізуге байланысты операциялық шығындар (рұқсат алу, лицензия алу, сертификат алу, аккредитация, консультация алу) 30%-ға төмендейді

 

Қаржы секторын нығайту

 

Қазақстанның қаржы жүйесінің одан әрі дамуы ағымдағы жаһандық дағдарыстың негізгі қорытындыларын ескеретін болды:

қандай да болмасын қарыз алу коммерциялық, қаржылық және валюталық тәуекелдерді бақылауға мүмкіндік беретін қатаң пруденциалды стандарттарға және ашықтық талаптарына негізделуі тиіс;

халықаралық капитал нарықтарына қолжетімділік банк секторының және мемлекеттің қатысуымен заңды тұлғаларының сыртқы борышының деңгейін жауапты басқаруды талап етеді;

ел ішіндегі жинақтар деңгейінің өсуі орнықты, ашық және тиімді реттелетін болуы тиіс қаржы жүйесіне сенімнің нығаюына байланысты.

Экономиканы қалпына келтіру кезеңінде қаржы жүйесін мемлекеттік қолдау сақталады, алайда, бірте-бірте жеке бастамаға орын бере отырып, тікелей мемлекеттің қатысуы азаятын болады.

Отандық қаржы жүйесін одан әрі реттеу барынша толық және қаржы секторының макроэкономикалық байланыстарын жан-жақты ескеретін болады. Белсенді экономикалық өсу кезеңінде пруденциалдық нормативтер бәсеңдеу жағдайында жинақталған әлеуетті пайдалану үшін күшейтілетін болады.

Жалпы алғанда, қаржы секторының дамуы елдің үдемелі индустриялық-инновациялық дамуы үшін қаржы ресурстарын тартуға бағдарланады.

Қор жасаудың ішкі көздері халықтың және отандық кәсіпорындардың бос ресурстары есебінен көбейеді. Инвестициялық жобаларды қаржыландыру көздері ретінде ресурстарды тарту үшін қажетті жағдайлар жасау арқылы нығайтылатын мемлекеттік-жеке меншік әріптестік тетіктерінің рөлі мен маңыздылығы артады.

Елдің қаржы секторына деген сенімділікті қалпына келтіру жене ол көрсететін қызметтер аясын кеңейту жөнінде белсенді жұмыс жүргізілетін болады. Қаржы қызметтерін тұтынушылар мен инвесторлардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау тетіктерін кеңейтуге, қаржы ұйымдарында ішкі бақылаудың тиімді жүйесі мен тәуекел-менеджментті енгізуге, сондай-ақ олардың қызметінің ашықтығын арттыруға айрықша көңіл бөлінеді.

Ішкі ресурстардың өсу шамасына қарай жобалық инвестициялау құралдарын қоса алғанда қаржы құралдарының кең ауқымы бар қор нарығы одан әрі дамиды. Мемлекеттік-жеке меншік әріптестік және исламдық қаржыландыру қор нарығын дамытуда маңызды рөл атқаратын болады. Бұған құнды қағаздардың барабар айналыс көлемін қамтамасыз ететін мемлекеттік құнды қағаздар нарығының одан әрі дамуы да септігін тигізеді.

Қазақстанның толыққанды бағалы қор нарығын қалыптастыру және оның халықаралық капитал нарығымен ықпалдасуы шеңберінде Алматы қаласының аймақтық қаржы орталығы одан әрі дамитын болады. Стратегиялық перспективада мемлекет халықаралық стандарттарға сәйкес келетін Алматы қаласының бәсекеге қабілетті қаржы орталығын дамыту және оның Азиядағы жетекші он қаржы орталығының қатарына кіруі үшін қажетті жағдайларды жасайды.

Жалпы алғанда, елдің қаржы секторын дамыту Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың дағдарыстан кейінгі кезеңге арналған тұжырымдамасына сәйкес жүзеге асырылатын болады.

 

Қаржы секторын дамыту жөніндегі стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

қаржы ұйымдарының институционалдық базасы кеңейтілді және олардың инвестициялық мүмкіндіктері ұлғаяды

банк секторының сыртқы міндеттемелерінің үлесі оның міндеттемелерінің жиынтық көлемінде 30%-дан аспайды

қаржы нарығы қызметтердің кең спектрін ұсынады және инвесторлар мен қаржы қызметтерін тұтынушылардың арасында сенімге ие болады

отандық қор нарығы Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы мен Орталық Азия елдерінің ішінде ислам банкингінің өңірлік орталығына айналады

2015 жылға қарай

халықтың жинақтарын тартудың баламалы көздерін дамыту үшін жағдайлар жасалады

қарай халықтың қаржылық сауаттылығын және инвестициялық мәдениетін көтеру жөніндегі іс-шаралар сәтті іске асырылады

мемлекеттік-жеке меншік әріптестік тетіктерінің рөлі мен маңыздылығын арттыру жөніндегі шаралар кешенінің іске асырылуы қамтамасыз етіледі

 

Сенімді құқықтық орта қалыптастыру

 

Сенімді құқықтық ортаға заңның үстемдік принципінің сөзсіз сақталуы арқылы қол жеткізіледі және ол азаматтар мен кәсіпкерлік субъектілердің өздерінің құқықтары мен заңды мүдделерінің сөзсіз қорғалуына деген сенімділігін, бизнес жүргізу кезінде жеке қауіпсіздігін сезінуін, транзакциялық шығындардың төмен болуын қамтамасыз етеді, ішкі және сыртқы инвестицияларды ынталандырады.

Ұлттық құқықтық жүйені жаңғырту және оны үздік халықаралық практикаға сәйкес келтіру, сондай-ақ адам, кәсіпкерлік пен мемлекет құқықтарының сенімді сақталуын қамтамасыз ету мақсатында келесі салалардағы реформаларға екпін жасалады:

сот жүйесінің ашықтығын және тәуелсіздігін, сот корпусының бейтараптығы мен кәсібилігін арттыру;

заңнаманы жетілдіру және норма түзушілік сапасын арттыру;

халықтың құқықтық мәдениетінің деңгейін, оның ішінде сот және  құқық қорғау органдары қызметкерлерінің кәсіби мәдениетін арттыру және азаматтардың білікті заң көмегіне нақты қол жеткізуін қамтамасыз ету.

Отандық құқықтық жүйені жаңғыртудың тұжырымды ұстанымдары және оның 2020 жылға дейінгі дамуының негізгі бағыттары Қазақстан Республикасының 2010 жылдан 2020 жылға дейінгі кезеңге арналған құқықтық саясат тұжырымдамасында айқындалған.

 

Сот жүйесі

 

Сот жүйесін одан әрі реформалау соттардың шынайы тәуелсіздігі, сот төрелігін атқаруға азаматтық қоғамның тиімді қоғамдық бақылауы, судьялардың кәсібилігі мен бейтараптығы, сот ісін жүргізуді оңайлату және тым артық регламенттеуді алып тастау принциптерімен жүргізіледі, осының нәтижесінде қоғамның сот жүйесіне деген жоғарғы сеніміне қол жеткізіліп, соттардың жұмыс істеу тиімділігі артады. Сот төрелігін атқару кезінде сот сатылап құрылуының барлық деңгейлерінде және сатыларында судьялардың тәуелсіздігіне ұйымдастырушылық-құқықтық кепілдіктер қамтамасыз етілетін болады.

 

Сот жүйесін реформалаудың стратегиялық мақсаттары

 

2020 жылға қарай

Қазақстан Республикасының»соттардың төуелсіздігі» көрсеткіші бойынша Дүниежүзілік экономикалық форумның Бәсекеге қабілеттіліктің жаһандық индексі рейтингіндегі орны жиырма позицияға жақсарады

сот жүйесінің тәуелсіздік және бейтараптық деңгейі Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі ұйымының міндеттемелеріне (адами өлшемдер саласында) сәйкес деп танылады

2015 жылға қарай

тергеу іс-қимылдарын соттық бақылау кеңейтіледі

2013 жылға қарай

жүгіну субъектілері істерінің қолжетімділігіне, қарапайым әрі жедел шешілуіне кепілдік беретін сот жүйесі құрылады

сотта қараудың толықтай жариялылығы мен ашықтығы, оның ішінде Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жария дерек қорында соттардың қорытынды іс жүргізу шешімдерінің қарар бөлігін орналастыру жолымен қамтамасыз етіледі

2012 жылға қарай

судьяларға үміткерлерге қойылатын біліктілік талаптары және судьяларға үміткерлерді іріктеу рәсімдерінің транспаренттілігі (ашықтығы) артады

үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерін тарта отырып, сот процесіне қатысушылар мен кәсіпқой заңгерлер арасында жүргізілетін, алынған нәтижелердің жариялылығын және соттар мен судьялардың рейтингілерін құруды көздейтін мерзімді әлеуметтік зерттеулермен барлық соттарды барабар қамту қамтамасыз етіледі

2011 жылға қарай

соттардың мамандануы олардың өкілеттіктері нақты ажыратыла отырып кеңейтілді, оңайлатылған іс жүргізу институттары дамуда

жеке меншік сот орындаушылар институтын енгізе отырып, сот шешімдерін орындаудың аралас моделі енгізіледі

 

Заңнаманы және норма шығаруды жетілдіру

 

Мыналар заңнаманы және норма шығаруды жетілдірудің негізгі бағыттары болады:

Қазақстанның заңнамалық базасының тұрақтылығы мен қолжетімділігін қамтамасыз ету, оның сапасын арттыру және ескірген жене қайталайтын нормаларды алып тастау, құқықтық реттеудегі олқылықтарды жою және сілтеме нормаларды азайту, тікелей қолданылатын заңдарды қабылдау практикасын кеңейту арқылы жүйелеу;

нормативтік құқықтық актілерді әзірлеуге тәуелсіз сарапшыларды, үкіметтік емес сектордың өкілдерін кеңірек тарту, осы саладағы озық білімдерді пайдалана отырып, салалық ғылыми сараптамаларды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптама жүргізу негізінде норма түзушілік процесіндегі кәсібилікті күшейту.

 

Заңнаманы және норма шығаруды жетілдірудің стратегиялық

Мақсаттары

 

2020 жылға қарай

нормативтік құқықтық актілер жобаларының сапасын бағалаудың халықаралық стандарттарына және оларды барлық тараптардың мүдделерін теңдестіріп ескеруге мүмкіндік беретін жария түрде талқылау рәсімдеріне негізделген заң шығарудың тиімді тетіктері енгізіледі

2012 жылға қарай

"электрондық үкімет» инфрақұрылымы шеңберінде және мемлекеттік құпиялар туралы заңнама талаптарының сақталуын ескеріп, нормативтік құқықтық актілердің жүйелендірілген әрі түпкілікті деректер базасына жалпыға бірдей тегін қол жеткізу қамтамасыз етіледі

тәуелсіз сарапшыларды, үкіметтік емес сектордың өкілдерін кеңірек тарту, осы саладағы озық білімдерді пайдалана отырып, салалық ғылыми сараптамаларды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптама жүргізу негізінде норма түзушілік сапасын арттыру жөніндегі тетіктер енгізілді; заң жобаларын әзірлеу сапасының өлшемдері әзірленеді

қылмыстық заңнаманы, оның ішінде кішігірім және орта ауырлықтағы қылмысты алғаш рет жасаған адамдарға және әлеуметтік осал азаматтарға қатысты, сондай-ақ кішігірім ауырлықтағы қылмыстарға жататын құқық бұзушылықтарды оларды әкімшілік және азаматтық-құқықтық жауапкершілік саласына өткізу жолымен қылмыстық сипаттан арылту арқылы қылмыстық заңнаманы кешенді ізгілендіру жүргізіледі

заңды тұлғалардың банкроттық тетіктері жетілдіріледі

2011 жылға қарай

ескірген және қайталайтын нормаларды алып тастауға, сондай-ақ құқықтық реттеудегі олқылықтарды жоюға мүмкіндік беретін заңнамалық актілердің құқықтық мониторингі енгізіледі

Қазақстанда мүдделік қолдау институтының жұмыс істеуі үшін құқықтық негіз жасалады, корпоративтік мүдделерді ілгерілетудің сыбайлас жемқорлық схемасын жоятын тетіктер регламенттеледі

контрактация тәуекелдерін тәуелсіз бағалау институттарын (рейтингтік агенттіктерді, кредиттік бюроларды) және корпоративтік дауларды оңайлатылған шешу институттарын (аралық соттарды, коллекторлық агенттіктерді) одан әрі дамыту тұжырымдамасы әзірленеді

 

Құқықтық мәдениет және азаматтардың білікті заң көмегіне

қолжетімділігі

 

Құқықтық мәдениеттің жоғары болуы азаматтардың құқықтық бағдарлануын қамтамасыз етеді және кез келген заңдылық бұзушылықтарға, оның ішінде азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының бұзылуына төзбеуін қалыптастырады. Ол, ең алдымен, халықтың құқықтық санасын дамыту деңгейіне байланысты.

Азаматтардың құқықтық санасының деңгейін арттыру үшін мемлекеттің негізгі күш-жігері құқықтық насихатты (қоғамдық заң білімін жандандыру) кеңейтуге және азаматтық қоғамның тиімді институттарын дамытуға бағытталады.

Қазақстандық қоғамның жоғары құқықтық мәдениетін қалыптастыру шеңберінде адвокаттардың, сот және құқық қорғау органдары қызметкерлерінің кәсіби мәдениетінің деңгейін арттыруға, олардың сапалы кәсіби даярлығына ерекше көңіл бөлінеді.

Бұл ретте таяудағы онжылдықта мемлекет халықтың білікті заң көмегіне қол жеткізуін кеңейту үшін барлық қажетті жағдайларды жасайды.

 

Халықтың құқықтық мәдениетінің деңгейін арттыру жәнеазаматтардың білікті заң көмегіне нақты қол жеткізуін

қамтамасыз ету жөніндегі стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

Қазақстанның әрбір азаматы үшін мүліктік жағдайына қарамастан білікті заң көмегін беру тетіктерін жетілдіру есебінен білікті заң көмегіне нақты қолжетімділігі қамтамасыз етіледі

кәсіби заңгерлер мен адвокаттардың біліктілігі жоғары қызметтері нарығы құрылады

2013 жылға қарай

Қазақстан Республикасы азаматтарының білікті заң көмегін алу тетіктерін жетілдіру жөніндегі кешенді жоспар әзірленеді

2012 жылға қарай

халықтың құқықтық мәдениетін арттыру шеңберінде азаматтық қоғам институттарының орнықты дамуы үшін қажетті құқықтық база қалыптасады

Қазақстан азаматтарының құқықтық мәдениетін, оның ішінде құқықтық насихатты кеңейту және заң білімінің сапасын арттыру арқылы көтеру жөніндегі кешенді жоспар әзірленеді

 

Түйінді бағыт: экономиканы әртараптандыруды жеделдету

 

Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру кезеңінде үдемелі индустрияландыру жолымен экономиканы әртараптандыру жеделдетіледі.

Экономиканың өнімділігін кешенді арттыруға бағытталған елді индустрияландыру келесі бағыттар бойынша іске асырылатын болады:

шикізат өндірістерінің кейіннен барынша жоғары қайта бөлістерге өтуімен, дәстүрлі салаларды: мұнай-газ секторын, тау-кен-металлургия кешенін, атом және химиялық өнеркәсіпті дамыту;

жер қойнауын пайдаланушылардың, ұлттық компаниялар мен мемлекеттің сұранысына негізделген секторларды: мәшине жасауды, құрылыс индустриясын, қорғаныс өнеркәсібін, фармацевтиканы дамыту;

шикізат секторына байланысты емес және көп жағдайда экспортқа бағытталған өндірістерді: агроөнеркәсіптік кешенді, жеңіл өнеркәсіпті, туризмді дамыту;

әлемдік экономикада кейінгі 15-20 жылда басым рөл атқаратын»болашақ экономика» секторларын: ақпараттық және коммуникациялық технологияларды, биотехнологияларды, баламалы энергетиканы дамыту.

Қазақстанды индустрияландыру қолайлы экономикалық ортаны қалыптастырумен және табысты иңдустрияландыру қағидаттарын сақтаумен бірге жүреді.

 

Қолайлы экономикалық орта қалыптастыру

 

Қолайлы экономикалық ортаға ұтымды макроэкономикалық саясатпен, тиімсіз жобаларға қарсы іс-қимыл жүйесін құрумен, ұлттық инновациялық жүйені қалыптастырумен, оның ішінде ғылыми зерттеулер мен тәжірибелік-конструкторлық жобалар (ҒЗТКЖ) жүйесін жетілдірумен қолдау жасалады.

 

Экономиканы әртараптандыруды қолдау үшін макроэкономикалық басқару

 

Қазақстан шикізат ресурстарын ірі экспорттаушы ретінде шикізатты экспорттаудан түсетін қаржыны пайдалану мен экономиканың барлық салаларында дамуға ықпал ететін макроэкономикалық жағдайларды жасау арасыңдағы теңгерімді қамтамасыз етеді.

Табиғи ресурстардан түскен пайданы тез жұмсау валютаның айырбас бағамын жоғарылатады және»экономиканың саудаласпайтын салаларын» (қаржы секторы, жылжымайтын мүлікпен операциялар және қызмет көрсету саласы) дамытуға жетелейді. Қазақстанда валюталық бағамды бақылаудың жоғалуынан өз кезінде жанданған агроөнеркәсіптік кешеннің және өңдеуші өнеркәсіптің іс жүзінде жоғалуына тап болған ресурстарға бай басқа елдердің тәжірибесі ескеріледі.

Осыны ескере отырып оның сақтандырушы қызметінің күшейтілуімен Қазақстан Республикасы Ұлттық қорын қолдану тұжырымдамасы жетілдірілетін болады.

 

Тиімсіз жобаларға қарсы іс-қимыл

 

Экономиканы әртараптандыруды жеделдету үдерісінде мемлекет тиімсіз жобалардың іске асырылуына қарсы тұрады. Әртараптандыруда мемлекеттік қаржыны жұмсау үдерісінің ашықтығы артады. Мемлекеттік қаржыны алатын барлық жобалар үшін қаржылық және экономикалық рентабельділік стандарттары енгізіледі. Шет елдердің оң тәжірибесін ескере отырып мемлекет қаржыландыратын инвестициялық жобаларды бағалау күшейтіледі.

 

Ұлттық инновациялық жүйені құру

 

Шетелдік тәжірибені талдау әлемнің барлық үздік инновациялық жүйелері көп жағдайда елеулі мемлекеттік қолдауға ие болатындығын айғақтайды.

Экономиканы әртараптандыру шеңберінде мемлекет ұлттық инновациялық жүйенің қалыптасуын мынадай принциптерде қамтамасыз етеді:

1) әлемдік деңгейдегі университеттер құру және ҒЗТКЖ-ның озық жүйесін қалыптастыру үшін университеттік ғылымды одан әрі дамыту;

2) гранттар жүйесі негізінде мемлекет үшін басым ҒЗТКЖ қаржыландыру. Елдің индустрияландыру басымдықтарына сәйкес ҒЗТКЖ басымдықтарын айқындауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссия жүзеге асырады;

3) шетел мамандарын қоса алғанда, сарапшыларды тарта отырып, гранттарға өтінімдерді бағалаудың транспаренттік үдерісін енгізу;

4) ұлттық қажеттіліктерге бейімделген тиімді шетелдік технологияларды қолдану.

 

Табысты индустрияландыру қағидаттары

 

Қазақстанды индустрияландыру мынадай қағидаттарға негізделеді:

1) мемлекеттік және жеке меншік секторлардың рөлдерін нақты анықтау;

2) компаниялар мен мемлекеттік органдардың қызметінің ашықтығын барынша арттыру;

3) тауарлар сапасы және жұмыстар мен қызмет көрсетулердің өнімділігі өсуінің, олардың құнын төмендетудің жетекші факторы ретінде бәсекелестікті қамтамасыз ету.

Елдің экономикалық мүдделерін қорғау мен жылжытудың сенімді жүйесін қалыптастыру, отандық тауарлар мен қызмет көрсетулер үшін сыртқы рыноктарға қолжетімділік жасау және жосықсыз бәсекелестікті жою мақсатында тиімді сауда саясаты жүргізіледі.

Өзара сауданы дамыту, отандық өнімдердің бәсекеге қабілеттігін арттыру мен инвестициялардың өсуіне жәрдемдесу мақсатында Қазақстан ТМД-дағы ықпалдасу үдерістерінің белсенді қатысушысы болады. 2010 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген Ресеймен және Беларусьпен Кеден одағының қалыптасуы мен дамуы серпінді жоба болады. Үш елдің ықпалдасуының келесі кезеңі 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап Бірыңғай экономикалық кеңістікті қалыптастыру болады.

ТМД-дағы өңірлік экономикалық бірлестіктерді қолдай отырып, республика Бүкіләлемдік сауда ұйымына елдің экономикалық даму басымдықтарына жауап беретін шарттарда кіру үдерістерін жеделдетеді.

 

Әртараптандырудың басымдықтары

 

Бірінші сатыда (2010-2014 жылдар) отандық экономиканы үдемелі әртараптандыру, бірінші кезекте, жеті бағыт бойынша іске асырылады. Бұл — агроөнеркәсіптік кешен және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу; құрылыс индустриясы және құрылыс материалдарының өндірісі; мұнайды қайта өңдеу жене мұнай-газ саласының инфрақұрылымы; металлургия және дайын металл өнімдерін өндіру; химия, фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібі; энергетика; көлік жене телекоммуникациялар.

Осы бағыттар, сондай-ақ туризм индустриясы және мәшине жасау Қазақстан Республикасының 2010-2014 жылдарға арналған үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасының басымдықтары болады.

Екінші сатыда (2015-2019 жылдар) әртараптандырудың басым бағыттары мен түйінді көрсеткіштері Қазақстан Республикасының 2010-2014 жылдарға арналған үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасын іске асыру нәтижелерін ескере отырып анықталатын болады.

Экономиканы жемісті әртараптандыру республиканың орнықты дамуымен, соның ішінде:

жаңартылатын ресурстар мен энергия көздері негізінде қазіргі заманғы технологияларды енгізу, жел энергетикасының, күн және геотермалдық энергетиканың дамуы үшін ынталандырушы жағдайлар жасалады, су ресурстарын бірігіп басқару принциптерін ескере отырып, елдің су ресурстарын тиімді пайдалану технологиялары енгізіледі, сондай-ақ халықты ауыз сумен қамтамасыз ету жөнінде одан әрі күш-жігер жұмсалады;

инвестициялар тарту, экологиялық проблемаларды шешу, антропогендік ауыртпалықтардың келеңсіз әсерін азайту, табиғатты пайдаланушылардың қоршаған ортаға эмиссияны азайту жөніндегі жауапкершілігін күшейту, қалдықтарды кешенді қайта өңдеу мәселелерін де қамти отырып орнықты дамуды басқару жүйесін оңтайландыру және көмірлілігі төмен экономиканың»жасыл» саясатын енгізу жолымен үздіксіз байланысты.

Экономиканы әртараптандыру экономикалық әлеуеттің ұтымды аумақтық ұйымдастырылуын құру мен халықтың тыныс-тіршілігі үшін қолайлы жағдайлар жасау мақсатында экономикалық өсу орталықтарын қалыптастыру жөніндегі жоспарлармен үйлестіріледі.

Қазақстанның елордасы — Астананың одан әрі дамуына ерекше мән берілетін болады. Астана қаласының орнықты дамуының 2030 жылға дейінгі бекітілген стратегиялық жоспарына сәйкес басты мақсаты Қазақстанның астанасын бәсекеге қабілетті экономикасы, ел азаматтары мен туристер үшін тартымды, қолайлы қоршаған ортасы бар қала ретінде қалыптастыру болып табылады. Стратегиялық жоспар-2020 іске асыру кезеңінде Астана қаласының 2030 жылға қарай әлемнің ең бәсекеге қабілетті отыз қаласының қатарына кіру үшін қажетті жағдайлар жасалады.

Елдің басқа аймақтарын дамыту жөніндегі, олардың экономикалық әлеуетін нығайтуға бағытталған шаралар қабылданатын болады.

 

Экономиканы әртараптандырудың стратегиялық мақсаттары

 

2020 жылға қарай

ІЖӨ құрылымындағы өңдеу өнеркәсібінің үлесі кемінде 13%-ды құрайды

жалпы экспорт көлеміндегі шикізаттық емес экспорттың үлесі кемінде 45%-ды құрайды

шикізаттық емес экспорттың көлемі өңдеу өнеркәсібінің жиынтық өндірісінің кемінде 50%-ын құрайды

өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігі кем дегенде 2 есеге ұлғаяды

агроөнеркәсіптік кешендегі еңбек өнімділігі кемінде 4 есеге ұлғаяды

шикізаттық емес сектордың өзіндік құнындағы көліктік шығыстардың үлесі кемінде 15%-ға қысқарады

ІЖӨ энергия сыйымдылығы кемінде 25%-ға азаяды

инновациялық белсенді кәсіпорындар үлесі 20%-ға дейін ұлғаяды

2015 жылға қарай

ІЖӨ құрылымындағы өңдеу өнеркәсібінің үлесі кемінде 12,5%-ды құрайды

жалпы экспорт көлеміндегі шикізаттық емес экспорттың үлесі кемінде 40%-ды құрайды

шикізаттық емес экспорттың көлемі өңдеу өнеркәсібінің жиынтық өндірісінің кемінде 43%-ын құрайды

өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігі кемінде 1,5 есеге ұлғаяды

агроөнеркәсіптік кешендегі еңбек өнімділігі кемінде 2 есеге ұлғаяды

шикізаттық емес сектордың өзіндік құнындағы көліктік шығыстардың үлесі кемінде 8%-ға қысқарады

ІЖӨ энергия сыйымдылығы кемінде 10%-ға азаяды

инновациялық белсенді кәсіпорындар үлесі 10%-ға дейін ұлғаяды

 

Агроөнеркәсіптік кешен және ауыл шаруашылығы өнімдерін

қайта өңдеу

 

Жер ресурстарына бай Қазақстанның ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту жағынан ұзақ мерзімді салыстырмалы басымдығы бар. Ауыл шаруашылығының өнімділігін арттыру және ауылшаруашылық қайта өңдеудегі қосылған құнды ұлғайту жөніндегі жұмыс жалғасады. Ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдаланудың артуымен қатар, өсімдік шаруашылығының жаһандық жылынуының ықтимал салдарларына бейімделу шаралары іске асырылады.

Ауылдық жерлерде ел халқының шамамен 50 %-ы тұратындығын ескере отырып аграрлық саланы дамыту ауылда тұратын халықтың өмір сапасын арттырудың шешуші факторы болып табылады. Осыған байланысты ауылдың әлеуметтік жене инженерлік инфрақұрылымын дамыту, оңтайлы ауылдық орналастыруды модельдеу жұмысы жалғасады.

 

Ауыл шаруашылығы саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2015 жылға қарай

экспорттың жалпы көлемінде аграрлық саланың экспорттық әлеуеті 8%-ға дейін ұлғаяды

агроөнеркәсіптік кешендегі еңбек өнімділігі кемінде 2 есеге ұлғаяды

етті қайта өңдеу 27%-ға дейін, сүт — 40%-ға дейін, жеміс және көкөніс — 12%-ға дейін ұлғаяды

 

Құрылыс индустриясы және құрылыс материалдарының өндірісі

 

Экономиканың өсуімен құрылыс қызметтері мен құрылыс материалдарына деген сұраныс артады. Құрылыс материалдарының 50 %-ы елге импортталатынын ескерсек, құрылыс индустриясының және құрылыс материалдары өндірісінің дамуына зор мүмкіндіктер бар.

 

Құрылыс саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2015 жылға қарай

құрылыс материалдарының 80 %-ы ел ішінде шығарылады, құрылыс және құрылыс материалдарының жалпы өндірісінің 20%-ы экспортталады

 

Мұнайды қайта өңдеу және мұнай-газ саласының инфрақұрылымы

 

Елдің бай минералдық ресурстары мұнай мен газ экспортының өсуіне ғана мүмкіндік туғызбайды. Жаңа құбыржолдарды салумен қатар мұнай және газды қайта өңдеу секторы, оның ішінде интеграцияланған газ-химия кешенін салу есебінен дамитын болады.

 

Мұнайды қайта өңдеу және мұнай-газ секторының инфрақұрылымы

саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2014 жылға қарай

отандық мұнай өңдеу зауыттарымен елдің отынға деген сұранысы толық қанағаттандырылады

2012 жылға қарай

Бейнеу—Бозой—Ақбұлақ газ құбыры елдің оңтүстігін жылына 5 млрд. текше метр көлемде газбен қамтамасыз етеді

 

Металлургия және дайын металл өнімдерін өндіру

 

 Металл рудаларының зор қорларына ие бола отырып, Қазақстанда дайын металлургиялық өнімдердің отандық өндірісін дамыту үшін барлық мүмкіндіктер бар.

 

Металлургия саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2015 жылға қарай

металлургиялық өнім өндірісі мен экспорты екі есе өседі

 

Химия, фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібі

 

Химия өндірісін дамыту мақсатында 18 жоба іске асырылуда. Химия өнеркәсібін одан әрі дамыту органикалық химия мен полимерлер, органикалық емес химия, арнайы химикаттар мен тұтыну химиясының базалық өнімдері өндірісімен байланысты болады. Фармацевтика өндірісі дамиды. Қорғаныс өнеркәсібінде елдің Қорғаныс Күштерін жаңарту бағдарламалары жүзеге асырылады.

 

Химия, фармацевтика және қорғаныс өнеркәсібіндегі

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

мемлекеттің қорғаныс саласындағы тапсырысының 80%-ы отандық өндіріспен қамтамасыз етіледі

химия өнімдерінің жалпы өндірісі 3 есеге өседі

химия өнімдерінің 20-дан астам жаңа түрін ендіру ұйымдастырылады

2015 жылға қарай

хлор-сілтілік өндіріс каустикалық сода бойынша жылына 100 мың тоннаға дейін кеңейтіледі

минералды тыңайтқыштардың түрлерін шығару жылына 3 млн. тоннадан асады

2014 жылға қарай

елдегі дәрілік заттар тұтынудың жартысы отандық өндіріспен жабылады

2013 жылға қарай

химиялық өндіріс үшін шикізатты қайта өңдеу және байыту қуаттары енгізіледі

күкірт қышқылының өндірісі жылына 2500 мың тоннадан артық көлемге жеткізіледі

куаттылығы жылына 400 мың тонна кальцийлендірілген соданың өндірісі ұйымдастырылады

 

Атом энергетикасы мен балама энергия көздерін қоса алғанда, энергетиканы дамыту

 

Экономикалық даму қарқындары және экономиканы әртараптандыру энергетика секторына елеулі қысым жасайды. Өнеркәсіптің отандық салалары біршама энергия сыйымды және олардың энергияны үнемдеудің зор әлеуеті бар. Энергияны пайдалану тиімділігін арттыру жөніндегі шараларды іске асырумен қатар ішкі қажеттіліктерді, әсіресе батыс және оңтүстік өңірлерде, қанағаттандыру үшін оның өндірісін үдету талап етіледі. Осыған байланысты энергия көздері мен электр желісі кәсіпорындарында қазіргі қуаттарды кеңейту мен реконструкциялау және жаңаларды салу жөнінде жұмыстар жүргізілетін болады.

Энергетика секторын дамыту шеңберінде Қазақстан ауқымды мақсатқа — парниктік газдарды атмосфераға шығаруды азайтуға жәрдемдеседі.

Барынша арзан, экологиялық жағынан таза энергияны алу әдістерінің бірі атом энергетикасын дамыту болып табылады. Атомдық энергетика кешендері қолда бар отын және минералдық ресурстарды оңтайлы және теңгерімді пайдалануға мүмкіндік береді.

Энергияның баламалы көздерін пайдалану үлесі жалпы энергия пайдалану көлемінде 1 %-дан аз мөлшерді құрайды. Экологиялық проблемаларды шешуді ескере келе электр энергетикасын дамытудың басым бағыттарының бірі жаңартылатын энергетика ресурстарын (су энергиясы, жел және күн энергиясы) пайдалану болып табылады, олардың пайдаланылмаған әлеуеті өте зор.

Электр энергетикасы секторында нарықтық жағдайда саланың дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін баға және тариф түзу реформалары жүргізіледі. Электр желілері компаниялары үшін тариф түзудің жаңа тетігі енгізілетін болады.

 

Энергетика саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

экономика қажеттіліктерін қанағаттандыратын жеке меншік көздерден энергия шығару 100%-ды құрайды

энергияның баламалы көздерін пайдалану үлесі

энергия пайдаланудың жалпы көлемінде 3%-дан артық болады

АЭС және Балқаш ЖЭС салынып, пайдалануға енгізіледі

ядролық отын циклімен тігінен біріктірілген компания құрылады

бар генерациялайтын энергия қуаттары және тарату энерго жүйелері реконструкцияланады және жаңартылады

2015 жылға қарай

энергияның баламалы көздері пайдаланудың энергия пайдаланудың жалпы көлемінде 1,5 %-дан артық болады

Балқаш ЖЭС бірінші кезегінің құрылысы аяқталады

2012 жылға қарай

электр энергиясына бағаларын және электр энергиясын беру мен таратуға тарифтерін қалыптастырудың ұзақ мерзімді тарифтік саясаты әзірленеді және енгізіледі

 

Көлік және телекоммуникациялар

 

Көлікті дамытудың негізгі бағыттары көлік инфрақұрылымының төрт негізгі құраушыларының: темір жол, автомобиль, әуе және су тиімділігін арттыру және интеграциялау болып табылады.

Елдің транзиттік әлеуеті кеден және шекара рәсімдерін реформалаумен үйлестікте көлік инфрақұрылымына нысаналы инвестициялар арқылы арттырылатын болады.

Елдің ішкіконтиненталдық орналасуы және теңізге шығудың жоқтығы қазақстандық тауарларды сыртқы өткізу нарықтарға жеткізуде, импорттық өнімдерді әкелуде, Ресей және Қытаймен сауда байланыстарын дамытуда, сондай-ақ Түркіменстан және Иран арқылы Парсы шығанағының порттарына қолжетімдігінде көліктің рөлін күшейтуде.

 

Темір жол көлігі

 

Темір жол саласын реформалау мемлекеттік реттеуді жетілдіруді, жеке бастамаларға жағдайлар жасауды, сондай-ақ негізгі құралдарды елеулі жаңарту мен жаңғыртуды қамтиды. Саланың институционалдық құрылымындағы шешуші өзгерістер инфрақұрылымдық және тасымалдаушылық қызметтің түрлерін ұйымдастырушылық, қаржылық және операциялық бөлуді; мемлекет тарапынан тасымалдаушылық қызметті бағалық реттеудің жоқтығын; тәуелсіз тасымалдаушылардың магистральдық темір жол инфрақұрылымына кемсітусіз қол жеткізуін қамтамасыз етуді және шығынды әлеуметтік маңызы бар тасымалдауларды мемлекеттік субсидиялауды білдіреді.

 

Темір жол көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

Қазақстан ішінде және одан тыс жүк және жолаушы тасуды жеделдету үшін 1400 км. жаңа темір жол желілері салынды, бұл ретте құрылысты қаржыландырудың кем дегенде 50%-ы жеке инвестициялар есебінен жүзеге асырылады

темір жол көлігінің негізгі активтердің тозуы 40%-ға төмендейді

жүк поездарының темір жолдарының транзиттік учаскелердің бойымен қозғалудың орташа техникалық жылдамдығы 55 км/сағ кем болмайды

экспорттық өнімнің өзіндік құнындағы темір жол көлігімен тасымалдау шығыстарының үлесі 20%-ға төмендейді

электрленген темір жол желілерінің үлесі жалпы темір жол ұзындығының 40%-нан кем болмайды

әрбір оператор үшін нарықтағы үлесі кем дегенде 7% болатын жүк және жолаушыларды тасымалдау саласында 5 немесе одан көп тәуелсіз ірі операторлар жұмыс істейді

Қазақстан аумағы бойынша транзитті тасымалдаулардың көлемі екі есе артады

2013 жылға қарай

"Жетіген—Қорғас» темір жол желісі салынады

темір жол көлігін басқарудың жаңа жүйесі енгізіледі

жүк және жолаушылар тасымалы саласында жаңа тариф саясаты іске асырылды және магистральдық темір жол желісі қызметтерінің 10 жылға арналған шекті тарифтері бекітіледі

2012 жылға қарай

"Өзен — Түркіменстанмен мемлекеттік шекара» темір жол желісі салынады

 

Автожол саласы және автомобиль көлігі

 

Автожол саласын одан әрі дамыту жолдарды ұстауды жетілдіруге және магистральдық инфрақұрылымға инвестицияларды қамтамасыз етуге бағытталған саланы одан әрі ырықтандыру жөніндегі институционалдық реформалармен және шаралармен үйлестікте қамтамасыз етіледі.

2020 жылға Қазақстанның ірі қалалары мен елді мекендерді өзара байланыстыратын қазіргі заманғы автожол желісі салынады. Бұл ретте жергілікті маңызы бар автожолдарды дамытуға ерекше көңіл бөлінеді.

 

Автожол саласы мен автомобиль көлігі саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

республикалық маңызы бар 16 мың км. автомобиль жолдары салынады және реконструкцияланады

Қазақстан аумағы бойынша транзитті тасымалдаулардың көлемі екі есеге артады

2015 жылға қарай

орташа есеппен республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының 85% жақсы және қанағаттанарлық жағдайда

орташа есеппен жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының 70% жақсы және қанағаттанарлық жағдайда

2014 жылға қарай

"Батыс Еуропа — Батыс Қытай» халықаралық транзит дәлізі реконструкцияланады

2012 жылға қарай

республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының жекелеген учаскелерінде ақылы жүйе енгізіледі

"Евро-3» экологиялық стандарты енгізіледі

халықаралық тасымалдауларда цифрлы тахографтар енгізіледі

 

Әуе көлігі

 

Азаматтық авиацияны дамыту әуе тасымалдауларды реттеудің бірте-бірте ырықтандырумен, әуе тасымалдау инфрақұрылымын қолдауға инвестициялар салумен, ұшу қауіпсіздігі мен әуе қауіпсіздігіне талаптардың күшейтілуімен үйлеседі.

 

Әуе көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

15 аэропорт ИКАО санатына ие боладыъ

әуе тасымалының бәсекелес нарығы құрылады

4 халықаралық әуежай —»хаб»  жұмыс істейді

транзитті тасымалдаулардың көлемі екі есе артады

2015 жылға қарай

халықаралық әуе қатынастарының саны екі есе артады

еуропалық авиациялық стандарттар толық енгізіледі

 

Су көлігі

 

Су көлігі саласын дамытудың басым бағыттары порттық және қызмет көрсету инфрақұрылымды дамыту, сауда флотын қалыптастыру, кадрлық әлеуетті дамыту және кеме қатынасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады.

 

Су көлігі саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

Қазақстанның теңіз порттарының өткізу қабілеті 48 млн. тоннаға дейін жеткізіледі

2016 жылға қарай

Қазақстан Республикасының порттарынан Каспий теңізіне ұлттық теңіз сауда флоты мұнай тасымалдау көлемінің 2/3 және құрғақ жүк тасымалдау көлемінің 1/2 қамтамасыз етеді

2015 жылға қарай

Каспий теңізінің қазақстандық секторы акваторийі мен ішкі су жолдарында кемелердің қауіпсіз жүзуі қамтамасыз етіледі

 

Телекоммуникациялар

 

Соңғы жылдары ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың (АКТ) қарқынды дамуы мен бейімделуі экономикалық көрсеткіштерге ғана емес адам өміріне де ықпал ете отырып, қоғам дамуының басты факторы болып табылады. Қазіргі заманғы ақпараттық-коммуникациялық кеңістікті құру мақсатында телекоммуникация саласының дамуын ынталандыру, қазіргі заманғы АКТ саласы инфрақұрылымын қалыптастыру, телекоммуникациялық және электрондық қызметтерді тарату, сондай-ақ серпінді ақпараттық қоғамның негіздерін құру жалғасады.

 

Ақпараттық-коммуникация саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

қазіргі жоғары жылдамдықты оптикалық және жетексіз технологияларға негізделетін, халыққа және ұйымдарға мультимедиалық қызметтер ұсынуға бағытталған телекоммуникация инфрақұрылымы қалыптасады

АКТ саласында базалық қызметтерге халықтың қол жетімділігі 100 пайыздық деңгейге жеткізіледі

халықтың компьютерлік сауаттылығының деңгейі 60 %-ға дейін өседі

2015 жылға қарай

жергілікті телефон байланысының сандық жүйеге ауысуы 100%-ға жетеді

Қазақстан Республикасының үй шаруашылықтарының телефон байланыстары мен Интернетке шығуы 100%-ға жетеді

халық саны 1000 адам болатын елді мекендердің барлығы ұялы байланыс қызметтерімен қамтамасыз етіледі

Қазақстан Республикасында АКТ-ның дамуын ықпал ететін құқықтық негізі қалыптастырылған және салалық стандарттау деңгейі халықаралық нормаларға жеткізіледі

халықтың компьютерлік сауаттылығы 40%-ға жеткізіледі

Қазақстанның барлық аумағында цифрлық хабар тарату жүйесі орнатылады

әлеуметтік маңызды мемлекеттік қызметтердің»электронды үкімет» және»электронды әкімдіктер» бағдарламасын жүзеге асыру шеңберінде электронды формаға ауысуы кемінде 50 %-ға қамтамасыз етіледі

Интернет желісінің қазақстандық сегментін мемлекеттік қолдаудың шаралар жүйесі құрылады

 

Түйінді бағыт: болашаққа салынған инвестициялар

 

Адам ресурстарының дамуы елдің ұзақ мерзімді стратегияларының жоғарғы басымдығы ретінде айқындалады. Экономикалық пайдалар болашақта жұмыс күшінің сапасы мен өнімділігін елеулі түрде арттыратын білім беру мен денсаулық сақтауға инвестициялар салумен тығыз байланысты.

Сондықтан келесі он жылдықта білім беру мен денсаулық сақтау қызметтерінің сапасын арттыруға ерекше маңыз берілетін болады. Адам санының, бірінші кезекте, оның табиғи өсімі мен оңтайлы көші-қон саясатын жүргізу есебінен ұлғаюына зор көңіл бөлінеді.

Отбасылық қолайсыздық пен әлеуметтік жетімдіктің, қараусыз және қадағалаусыз қалушылықтың, құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу мен сақтандыру мәселелерін шешетін балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау жүйесінің тиімділігі арттырылады.

Мемлекеттік жастар саясаты бәсекеге қабілетті жастарды қалыптастыруға бағытталады, ол әлеуметтік-саяси және экономикалық жаңаруларға қатысатын әлеуметтік белсенді топ болады. Отансүйгіштік сана сезімді, азаматтық жауапкершілікті арттыруға, белсенді қоғамдық көзқарас пен саламатты өмір салтын қалыптастыруға, кәсіпкерлік және инновациялық әлеуетті дамытуға, жас таланттарды табуға және қолдауға бағытталған жас ұрпақпен белсенді жұмыс жасаудың тиімді үлгісі әзірленетін болады.

 

Білім

 

2020 жылға қарай білім беру жүйесінің барлық деңгейлері — мектепке дейінгі білімнен жоғары білімге дейін түбегейлі жаңғыртылатын болады. Білім берудің әрбір деңгейінде білім алу, сондай-ақ кәсіби біліктілікті арттыру, адамның бүкіл өмір бойы тұрақты түрде жаңа білім мен дағдыларды алу мүмкіндіктері ұсынылады.

Мемлекет барлық балаларға тұратын жеріне және отбасының табысына қарамастан мектепке дейінгі тәрбие беру және оку мүмкіндіктерін ұсынатын болады.

Орта білім беру жүйесінде оқытудың 12 жылдық білім беруге көшуі іске асырылады, ол он жыл ішіндегі жалпыға міндетті білім беруді және екі жыл ішіндегі бейінді білім беруді қарастырады. Бұл ретте оқу бағдарламаларының мазмұны өмірде және мамандықта аса қажетті құзыреттіліктерді дамытуға бағытталатын болады.

Орта білім жүйесін жаңғыртуға ықпал ететін түпкілікті жобалардың бірі»Назарбаев. Зияткерлік мектептер» жобасы болады. Бұл мектептер бала-бақшасы мен мектеп алдындағы, сондай-ақ 12 жылдық білім беру бағдарламасы үшін оқу-тәрбие бағдарламаларын әзірлеу, енгізу және сынау жөніндегі бастапқы алаңдар болып табылады. Осы бағдарламалар қазақстандық білім берудің озық үлгілерінің әлемдік педагогтық тәжірибенің озық үлгісімен үндесетін, физика-математикалық, химия-биологиялық бағыттағы пәндер бойынша бағдарлануды қарастыратын, көп тілде білім беру ортасын жасауға ықпал ететін болады.

Білікті кадрларды даярлау елді индустрияландыру жөніндегі жоспарлармен байланыстырылатын болады. Техникалық, кәсіптік және жоғары білім беру жүйесінде мемлекет негізгі жұмыс беруші ретінде білім беру стандарттарын белгілеген кеңестік жүйеден мазмұны Ұлттық біліктілік жүйесі арқылы кәсіби стандарттармен қалыптасатын нарық жүйесіне көшу жоспарлануда.

Орта, техникалық, кәсіптік және жоғары білім беруде электронды оқыту жүйесі (e-learning) енгізіледі.

Жоғары оқу орындарына корпоративтік менеджмент принциптерін енгізе отырып, академиялық еркіндік берілетін болады.

Білім беруде маңызды жобалардың бірі Астана қаласында әлемдік деңгейдегі беделді жоғары оқу орны — Назарбаев университетін құру жобасын іске асыру болып табылады. Бұл университет Қазақстанның ұлттық бренді болады, отандық инженерлік-техникалық және ғылыми кадрларды даярлауда және қазіргі заманғы ғылыми-зерттеу инфрақұрылымды қалыптастыруда сапалы серпінді қамтамасыз етеді.

Университеттің құрамына кіретін әрбір мектептің (институттың) жетекші жоғары оқу орындары арасынан шетелдік академиялық әріптесі және мықты ғылыми және өндірістік базасы болады. Бұл елдің индустриялық-инновациялық даму міндеттерін шешу үшін білімді, ғылым мен өндірісті біріктіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Университет бағдарламасының»Назарбаев. Зияткерлік мектептер» жобасының мектепке дейінгі және орта білім беру оқу бағдарламаларымен сабақтастығы қамтамасыз етіледі.

Білім беру қызметтерінің сапасы білім беруді қаржыландыру жүйесін жақсартумен, үкіметтік емес, коммерциялық емес агенттіктерді енгізу есебінен білім беру жүйесінің инфрақұрылымын кеңейтумен, халықаралық стандарттар бойынша оқу орындарын аккредиттеудің ұлттық жүйесін және тәуелсіз рейтингтерді құрумен, оку орындарына бірлесіп басқару элементтерін ендіру, оның ішінде осы үрдіске азаматтарды қатыстырумен, білім беру сапасын бақылау тетіктерін жетілдірумен сүйемелденетін болады. Қомақты мемлекеттік қолдаудың арқасында ұстаз мамандығының беделі айтарлықтай артады.

Мемлекет денсаулығы бұзылған, аз қамтамасыз етілген отбасындағы және тәуекел топтарға жататын балалар үшін білім берудің қолжетімділігін қамтамасыз ету жұмысын жалғастырады.

 

Мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

мемлекет қалаларда да ауылдық жерлерде де балаларды мектепке дейін тәрбиелеумен және оқытумен толықтай қамту үшін мүмкіндіктерді ұсынады

2015 жылға қарай

әр елді мекенде кем дегенде бір мектепке дейінгі ұйым бар немесе мектепке дейін тәрбиелеудің басқа нысандарын жүзеге асыру үшін жағдайлар бар болады

мектепке дейін оқыту және тәрбиелеу қызметтерінің жеке жабдықтаушыларын дамытуды ынталандыратын жағдайлар бар болады

мектепке дейін тәрбиелеумен және оқытумен 70 пайыздық қамтуды қамтамасыз ететін мемлекеттік және жеке балабақшалар жүйесі дамиды

аймақтардың ерекшеліктеріне байланысты мектепке дейін тәрбиелеу мен оқытудың алуан түрлі үлгілері әрекет етіп, дамиды

 

Орта білім беру саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

жалпы білім беретін мектеп білімді, жоғары өнегелі, сыншыл ойлайтын, денесі де, рухани жағынан да дамыған, өзін-өзі дамытуға және шығармашылыққа қабілетті азаматты қалыптастыру үшін академиялық білім беріп, дағдыларды дамытады

қазақстандық жалпы білім беретін мектеп оқушылары  PISA, TIMSS, PIRLS сияқты, халықаралық салыстырмалы зерттеулерде жоғары нәтижелерге жетеді

2015 жылға қарай

жалпы білім беретін мектептер 12 жылдық үлгі бойынша, орта білім берудің жаңартылған ұлттық стандарттары, оқу жоспарлары мен бағдарламалары бойынша жұмыс істейді

орта мектептерді жан басына қаржыландыру тетігі енгізілген, мектептердің қамқоршылық кеңестері жұмыс істейді

Қазақстанның барлық өңірлерінде»Назарбаев. Зияткерлік мектептер» жобасы шеңберінде 20 мектеп жұмыс істейді

 

Техникалық және кәсіптік білім беру саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

әлемдік білім беру кеңістігіне біріктірілген техникалық және кәсіптік білім берудің тиімді жүйесі жұмыс істейді

ішкі және сыртқы еңбек нарықтары танитын Ұлттық біліктілік жүйесі енгізіледі

жұмыс берушілер техникалық жене кәсіптік білім беру ұйымдары түлектерінің білімдері мен дағдыларының жоғары сапасын мойындайды

2015 жылға қарай

еңбек нарығының талаптарына сәйкес келетін техникалық және кәсіптік білім берудің стандарттары оқу жоспарлары/бағдарламалары жаңартылады

жұмыс берушілер техникалық және кәсіптік білім беруді дамыту және кадрлар даярлау жөніндегі салалық және өңірлік кеңестердің жұмысына қатысады

жасына, білім беру деңгейіне және кәсіптік біліктілігіне қарамастан, бүкіл өмір бойы оқыту үшін жағдайлар жасалады

 

Жоғары, жоғары оқу орнынан кейін білім беру және ғылым

саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

Қазақстанның жоғары білім беру сапасы білім беру саласындағы әлемнің ең үздік тәжірибелеріне сәйкес келеді

кемінде, Қазақстанның екі ЖОО үздік әлемдік университеттер рейтингіне енгізіледі

жоғары оқу орындарының түлектері жұмыс берушілер тарапынан сұранысқа ие болады

2015 жылға қарай

Қазақстанның жоғары мектебі Болон процесінің негізгі параметрлеріне сәйкес тиімді әрі сәтті жұмыс істейді

жоғары білім беру жүйесі барлық деңгейде транспарентті, басқару мен қаржыландырудың қазіргі заманғы тетігі енгізілген, сыбайлас жемқорлық деңгейі айтарлықтай азайтылады

қазақстандық ЖОО-лардың 50%-ы халықаралық стандарттар бойынша тәуелсіз ұлттық институционалдық аккредиттеуден өтеді

университеттер жанындағы зерттеу орталықтары технологиялардың сәтті трансферті үшін тетіктер әзірлейді

Назарбаев университеті біліктілігі жоғары мамандар мен жас ғалымдарды оқытып шығарады

 

Денсаулық сақтау

 

Адами капиталдың сапасын арттыру мақсатында медициналық көмек көрсетуді жақсарту және саламатты өмір салтын ұстануды уәждеме қалыптастыруға бағытталған азаматтардың денсаулығын нығайтудың саясаты жүргізіледі.

 

Денсаулық сақтау саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

халық өмірінің күтілетін ұзақтығы 72 жылға дейін өседі

аналар өлімі 2 есе азаяды

сәбилер өлімі 2 есе азаяды

жалпы өлім 30%-ға азаяды

туберкулезбен ауыру 20%-ға азаяды

2015 жылға қарай

халықтың өмір сүруінің күтілетін ұзақтығы 69 жылға дейін өседі

аналар өлімі 1,5 есе азаяды

сәбилер өлімі 1,5 есе азаяды

жалпы өлім 15%-ға азаяды

туберкулезбен ауыру 10%-ға азаяды

 

Медициналық қызметтердің қолжетімділігі мен сапасы денсаулық сақтау жүйесінің бірінші кезектегі міндеті болады. Бұл үшін мемлекеттік медициналық ұйымдарды басқару жене денсаулық сақтау жүйесіндегі инвестициялық саясатты жүргізу тәсілдері қайта қаралады, нәтижелерге бағдарланған медициналық қызметтерге ақы төлеу және қаржыландыру жүйесі енгізіледі, дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етудің сапалы жүйесі құрылады.

Саламатты өмір салтын ұстану және өз денсаулығы үшін ортақ жауапкершілік қағидаты денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясат сияқты, халықтың күнделікті өмірінің де ажырамас бөлігі болуы керек. Бұл темекі тарту, алкогольді теріс пайдалану, стресс, дене қимылы белсенділігінің темен болуы, дұрыс тамақтанбау салдарынан туындайтын аурулармен сырқаттану деңгейін қысқартуға мүмкіндік береді. Адамның зиянды дағдыларына қарсы күрестің тиімді тәсілдерінің бірі елдегі бұқаралық дене тәрбиесі-спорт қозғалысын дамыту болады.

 

Денсаулық сақтауды қаржыландыру және басқару жүйесін жетілдіру

жөніндегі стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

денсаулық сақтауды қаржыландыру және медициналық қызметтерге ақы төлеудің тиімді жүйесі құрылады

денсаулық сақтауды басқарудың халықаралық стандарттарға сәйкес келетін, қазіргі заманғы және тиімді жүйесі құрылады

азаматтардың өз денсаулығы үшін ортақ жауапкершілікті арттырудың жаңа тетіктері енгізіледі

2015 жылға қарай

дәрігерді және медициналық ұйымды еркін таңдау жүйесі енгізіледі

республика азаматтары үшін тұратын мекен-жайынан тәуелсіз тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) шеңберінде медициналық қызметтерді алуда тең жағдайлар жасалады

халықтың жеке бейресми төлемдерінің деңгейі төмендейді және қолданыстағы ТМККК жүйесімен катар тең төлеу тетігі енгізіледі

денсаулыққа салынған инвестициялардың тиімділігін бағалау жүйесі әзірленеді

тиімді тарифтік саясат енгізіледі

2013 жылға қарай

Қазақстан Республикасында денсаулықты сақтаудың бірыңғай ұлттық жүйесі қалыптастырылады

 

Медициналық қызмет көрсетуді жетілдіру жөніндегі

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

бастапқы медициналық-санитарлық көмекке (БМСК) жұмсалатын шығыстар деңгейі ТМККК-ге бөлінген қаражаттың жалпы көлемінің 40 %-ға дейін жеткізіледі

стационарлық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары жұмысының негізгі көрсеткіштері (төсек айналымы, болудың орташа ұзақтығы және т.б.) тиімділіктің халықаралық стандарттарына сәйкес келеді

2015 жылға қарай

БМСК шеңберінде медициналық қызметтердің 30 %-ын жалпы практикасы бар дәрігерлер көрсетеді

стационарлық көмек негізінен көп бейінді ауруханаларда көрсетіледі

 

Дәрілік заттардың қолжетімділігі мен сапасын арттыру жөніндегі

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

ТМККК шеңберінде дәрілік заттармен және медициналық мақсаттағы бұйымдармен қамтамасыз етудің тиімді жүйесі құрылады

2015 жылға қарай

ТМККК шеңберінде қолданылатын дәрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдарға қол-жетімділік, әсіресе ауылдық жерлерде арттырылады

денсаулық сақтау мемлекеттік ұйымдары сатып алатын дәрілік заттардың бағаларына мемлекеттік реттеу енгізіледі

 

Саламатты өмір салты саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

қоғамда саламатты өмір салтын қалыптастыру идеологиясы қалыптасады

дене тәрбиесімен және спортпен айналысатын азаматтарды қамту 30%-ға дейін ұлғаяды

дене тәрбиесімен және спортпен айналысатын балалар мен жасөспірімдерді қамту 15%-ға дейін ұлғаяды

2015 жылға қарай

дене тәрбиесімен және спортпен айналысатын азаматтарды қамту 25%-ға дейін ұлғаяды

дене тәрбиесімен және спортпен айналысатын балалар мен жасөспірімдерді қамту 12%-ға дейін ұлғаяды

халық арасында темекі тарту, нашақорлық және алкоголь ішімдіктерін ішу 15%-ға азаяды

 

Еңбек ресурстары

 

Экономиканы әртараптандыру жөніндегі жоспарларды іске асыру қажетті дағдысы бар еңбек ресурстарын арттыруды талап етеді. Олардың ұзақ мерзімді өсуі халық санының өсуімен қамтамасыз етілетін болады. Халықтың табиғи өсімі мен көші-қонның жағымды сальдосы демографиялық көрсеткіштерді жақсартады.

Білім беру мен денсаулық сақтаудағы қайта құрулардан басқа, мемлекеттің ерекше назары еңбек қызметін қауіпсіз жағдайлармен қамтамасыз етуге, елге білікті мамандардың, оның ішінде тарихи Отанына қайтып келгісі келетін отандастардың келуіне жағдай жасайтын көші-қон саясатын жүзеге асыру арқылы көші-қон үдерістерін ұтымды басқаруға және экономиканың дамуына өзінің үлесін қосуына ерекше көңіл бөлінетін болады.

Мемлекет еңбек ресурстарының экономиканың заңды секторына өтуі үшін қосымша ынталандыруларды қалыптастырады.

 

Еңбек ресурстарының санын ұлғайту жөніндегі

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

Қазақстан халқы санының өсуі 10 %-дан кем емес көрсеткішті құрайтын болады

шетел жұмыс күшін қатыстырудың мемлекеттік квотасы шеңберінде иммигранттар арасында білікті мамандардың өсуі — 50 %-ға дейін қамтамасыз етіледі

еңбекке қабілетті жастағы этностық репатрианттардың 80 %-ын жұмысқа орналастыру үшін жағдайлар жасалады

2015 жылға қарай

шетел жұмыс күшін қатыстыруға мемлекеттік рұқсаттарды, оның ішінде маусымдық рұқсаттарды берудің икемді жүйесі енгізіледі

еңбекке қабілетті жастағы этностық репатрианттардың 40 %-ын жұмысқа орналастыру үшін жағдайлар жасалады

 

Түйінді бағыт: азаматтарға қызмет көрсету

 

Мемлекет азаматтардың мұқтаж санаттары үшін тиімді әлеуметтік қорғау жүйесін құруды жалғастырады, сонымен қатар, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінің — электр энергиясы, жылыту, сумен қамтамасыз ету, су бөлу (канализация), газбен қамтамасыз етудің  қолжетімділігі мен сапасын арттыруды қамтамасыз етеді.

Әлеуметтік және тұрғын үй-коммуналдық қызметтерді көрсету мемлекеттік басқарудың әр түрлі деңгейлерінде мемлекеттік органдардың қызметін айтарлықтай үйлестіруді және қызметтердің бекітілген стандарттарға сәйкес көрсетілуі үшін жауаптылықты жоғарылатуды қажет етеді.

 

Халықты әлеуметтік қорғау

 

Әлеуметтік тұрақтылықты нығайту мақсатында атаулылық пен тиімділікке негізделген масылдықты ынталандырмайтын әлеуметтік қорғау жүйесін құру жалғастырылады.

Әлеуметтік қамтамасыз етудің көп сатылы жүйесі барынша жетілдіріледі және осы заманғы стандарттар мен Қазақстандағы өмір сүру деңгейіне сәйкес болады. Базалық төлемдерді көтеру, ортақ зейнетақы және жинақтаушы зейнетақы жүйесінен төленетін зейнетақы төлемдерінің деңгейін сатылы түрде көтеру, халықты әлеуметтік сақтандыру жүйесімен қамтамасыз ету егде жастағы азаматтар, мүгедектер, асыраушысынан айырылған адамдар және өзге де әлеуметтік қатерлерге ұшыраған азаматтар үшін лайықты тұрмыс жағдайын қамтамасыз етеді.

Атаулы әлеуметтік көмек және халықтың әлжуаз санаттарын қолдау жүйесінің одан әрі дамуы қоғамдық тәуекелді төмендетуге және кедейлікті белсенді еңсеру мүмкіндігін кеңейтуге бағытталатын болады. Осыған байланысты өнімді жұмыспен қамтылуды ынталандыруға, еңбекке қабілетті халықтың жұмыспен қамтылуының жалпы деңгейін арттыруға және жұмыссыздықты азайтуға бағытталған шаралар кешені іске асырылатын болады.

Қоғамдық қызмет көрсету саласының кеңеюіне елеулі мән берілетін болады. Мемлекеттік стандарттарды енгізу мен арнайы қоғамдық қызмет көрсету саласының сапасын арттыру, бәсекелес ортаны дамыту және азаматтық қоғамның мүмкіндігін кеңінен пайдалану мұқтаж адамдардың өмір сүру деңгейін көтеруге мүмкіндік береді.

 

Өнімді жұмыспен қамтуға жәрдемдесу жөніндегі

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

жұмыссыздық 5%-дан төмен деңгейде болады

халық арасыңдағы жұмыспен қамтамасыз етілген жоғары санаты бар жұмыс күшінің үлес салмағы 50%-ға дейін өседі

ірі және орта кәсіпорындардың ұжымдық-еңбек қатынастары жүйесі 90-95 пайызға қамтамасыз етіледі

2015 жылға қарай

жұмыссыздық 5,5% деңгейіне дейін қысқарады

еңбек ресурстарын кәсіби дайындаудың үш сатылы жүйесі енгізіледі

жұмыспен қамту органдарына көмек сұрап келген адамдардың кем дегенде 70%-ы жұмысқа орналастырылады

 

Әлеуметтік қамтамасыздандыру саласындағы стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

зейнетақы жүйесінің барлық деңгейлерінде зейнетақының барабар және әлеуметтік әділ деңгейі қамтамасыз етіледі

жинақтаушы зейнетақы жүйесімен жалдамалы қызметкерлерді 100 пайыз және өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдарды 40 пайыз қамтуға қол жеткізіледі

2015 жылға қарай

базалық зейнетақы төлемінің мөлшері өмір сүру деңгейінің ең төменгі мөлшеріне қарағанда 60% деңгейіне дейін жеткізіледі

мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың мөлшері 2010 жылға қарағанда 1,2 есе ұлғаяды

жинақтаушы зейнетақы қорларының оң нақты кірістілігі қамтамасыз етіледі

 

Әлеуметтік көмек жүйесін жетілдіру жөніндегі стратегиялық

Мақсаттар

 

2020 жылға қарай

табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі 8%-ға дейін төмендейді

әлеуметтік көмек көрсетудің шекті деңгейі өмір сүрудің ең төменгі шамасына қарағанда 100%-ға дейін ұлғаяды

арнайы әлеуметтік қызмет көрсетудің мемлекеттік стандарттары енгізіледі

2015 жылға қарай

әлеуметтік көмек көрсетудің шекті деңгейі өмір сүрудің ең төменгі шамасына қарағанда 60%-ға дейін ұлғаяды

атаулы әлеуметтік көмек алушылардың құрамындағы еңбекке қабілетті халықтың үлес салмағы 30%-ға дейін төмендейді

мемлекет кепілдік берген арнайы әлеуметтік қызметтер заңда белгіленген көлемде ұсынылады

 

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

 

Коммуналдық қызметті сапалы қамтамасыз ету және тұрғын-үй қатынастарын тиімді реттеу тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық (ТКШ) саласында ынталандыратын оңтайлы нарықтық жағдайлар жасау және азаматтардың, тұрғын-үй коммуналдық қызметтерді көрсетушілердің, орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың құқықтары мен жауапкершілігін айқын бөле отырып тиімді үйлестірілуі мен ынтымақтастығы жолымен қамтамасыз етіледі.

ТКШ инфрақұрылымын жаңғырта пайдалану шығындарын азайту, ресурстар үнемдейтін технологияларды енгізу, табиғи монополиялар субъектілерінің нормативтен жоғары ысыраптарын жоюға және нормативтік шығындарды қысқартуға мүмкіндік беретін тарифтік реттеудің тиімділігін арттырумен қатар жүреді.

ТКШ саласындағы мемлекеттік инвестициялар экономикалық негіздеу, осы заманғы ресурс үнемдеу технологияларын енгізу, корпоративтік басқару стандарттары және жобаны іске асыру бойынша талаптарды қамтитын инвестициялық жобаларды іріктеу өлшемдеріне сәйкес жүзеге асырылады. Жергілікті бюджеттен бірлесе қаржыландыру инвестициялық жобаларды іске асырудың міндетті талабы болып табылады.

 

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

тұтынушыға тасымалдау кезінде нормативтік ысырап деңгейі жылу энергиясына — 17%, суға — 15% және электр энергиясына — 12% құрайды

орталықтан сумен жабдықтауға қол жеткізу ауылдық жерлерде ауылдық елді мекендердің жалпы санының 50%-ын, шағын қалаларда — 100%-ын құрайды

елдің әр өңіріндегі тұтынушылардың кемінде 70%-ы коммуналдық қызмет көрсету сапасына қанағаттанады

2015 жылға қарай

тұтынушыға тасымалдау кезінде нормативтік ысырап деңгейі жылу энергиясына — 20%, суға — 19% және электр энергиясына — 15% құрайды

орталықтан сумен жабдықтауға қол жеткізу ауылдық жерлерде ауылдық елді мекендердің жалпы санының 35%-ын, шағын қалаларда — 70%-ын құрайды

елдің әр өңіріндегі тұтынушылардың кемінде 50%-ы коммуналдық қызмет көрсету сапасына қанағаттанады

кондоминиум объектілерін басқару органдары тұрғын үй қорын нормативтік пайдалануды дербес қамтамасыз етеді

2011 жылға қарай

жүргізілген түгендеу негізінде тұрғын үй қоры мен коммуналдық қызмет инфрақұрылымның жай-күйінің жаңартылатын тұрақты деректер базасы жасалады

мемлекет ТКШ инфрақұрылымын жаңғырту жөніндегі жобаларға нысаналы қарыздар береді

коммуналдық сектор кәсіпорындарында менеджменттің осы заманғы әдістерін енгізуді қамтамасыз етіледі

 

Түйінді бағыт: ұлттық келісімді, қауіпсіздікті, халықаралық

қатынастардың орнықтылығын қамтамасыз ету

 

Ішкі саяси орнықтылықты және ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету Қазақстанның тәуелсіз егемен мемлекет ретіндегі дамуының аса маңызды шарты болып табылады. 2020 жылға дейінгі кезеңде негізгі күш-жігер мемлекеттің одан әрі нығаюы мен дамуына, ұлттық қауіпсіздікке төнетін қатерлер мен қолайсыздықтарды бейтараптандыруға, қолайлы сыртқы ортаны қалыптастыруға шоғырландырылатын болады.

Ішкі саяси салада 2020 жылға дейінгі кезеңде бейбітшілік пен келісімді, Қазақстан қоғамының орнықтылығы мен тұрақтылығын сақтау негізгі мақсаттар болып қала береді. Мемлекеттің сыртқы саясаты әлемдік аренада ұлттық мүддені белсенді ілгерілетуге, Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін қолдауға және елдің халықаралық беделін нығайтуға бағытталатын болады.

 

Ішкі тұрақтылықты қолдау

 

2020 жылға дейін»Қазақстан-2030» Стратегиясының ішкі саяси тұрақтылық пен қоғамның біріктірілуін қамтамасыз ету бойынша ұзақ мерзімді басымдықтарын іске асыру шеңберінде саяси жүйені одан әрі жаңғырту, этникалық және діни дүрдараздықтың алдын алу, Қазақстанның барлық азаматтары үшін тең мүмкіндіктерге негізделген республика халқының бірлігін нығайту бойынша жүйелі жұмыс жалғасатын болады.

Белгіленген экономикалық және әлеуметтік көрсеткіштерге кол жеткізу Қазақстан қоғамының бірлігі мен топтасуын талап етеді. Қазақстанның ел бірлігі доктринасы Қазақстандық қоғамның ұйымдасу үдерісінің басты құралы болып табылады.

Қоғамның ұйымдасуына, отансүйгіштік сезімнің нығаюына және жалпыұлттық идеялар мен бірыңғай құндылықтар негізінде қазақстандықтардың бірыңғай ерекшелігін қалыптастыруға ықпалын тигізетін теңдестірілген ұлттық саясатты іске асыру бойынша бірегей және тиімділігі жоғары институт ретінде Қазақстан халқы Ассамблеясы одан әрі дамитын болады.

 

Этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайту саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

діни сенім бостандығына құқықтарды одан әрі іске асыру, сондай-ақ Қазақстанда тұратын барлық этностардың мәдениеті мен салт-дәстүрлерінің еркін дамуы үшін қолайлы жағдайлар жасалады

тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама табысты іске асырылады

этносаралық және конфессияаралық қақтығыстардың профилактикасы мен ерте алдын алудың тиімді жүйесі құралады

 

Саяси жүйені жаңғырту үдерістері жалғасатын болады. 2020 жылға қарай Қазақстанда өкілдік биліктің мәні арта түседі, саяси партиялардың рөлі мен жауапкершілігі артады, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының жүйесі тиімді жұмыс істейтін болады. Демократиялық институттар мен азаматтық қоғамның құрылымдары егемен Қазақстанның әлеуметтік-саяси жүйесінің үйлесімді бөлшектеріне айналады.

Гендерлік және отбасылық-демографиялық саясатты сапалы қамтамасыз етудің нысандары мен әдістері жетілдіріледі.

 

Саяси жүйені одан әрі жаңғырту саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

елдің саяси жүйесін жаңғырту аяқталады, оның табысты жұмыс істеуі үшін барлық қажетті жағдайлар жасалады

таңдаулы халықаралық стандарттарға сәйкес келетін жергілікті өзін-өзі басқару және азаматтық қоғамның тиімді институттары құрылады

заманауи, тиімді әрі ашық сайлау және партия жүйелері қалыптастырылады, өкілетті биліктің рөлі күшейеді

мемлекет пен азаматтық қоғамның, билік пен бизнестің, билік пен оппозицияның сындарлы диалогының тетігі жолға қойылады

Қазақстан Республикасы саяси элитасын қалыптастыру мен молықтырудың тиімді жүйесі құрылады, мемлекеттік қызмет өз қатарында Қазақстан халқының таңдаулы өкілдерін шоғырландырады

гендерлік теңдік нығайтылады

 

Ұлттық қауіпсіздік

 

Ұлттық қауіпсіздік жүйесі сындарлы және қауіпсіз сыртқы және ішкі ортаны қалыптастыру бойынша белсенді іс-қимылдарға, елдің орнықты дамуы мен Қазақстанның мүдделерін өңірде және әлемде кешенді ілгерілету үшін қолда бар жене әлеуетті мүмкіндіктерді пайдалануға бағдарланатын болады. Ұлттық қауіпсіздік жүйесі туындайтын қауіптер мен проблемаларды алдын ала айқындауды қамтамасыз етуі тиіс.

Халықаралық терроризмге, діни экстремизмге, халықаралық есірткі бизнесіне және заңсыз көші-қонға қарсы күрес саласындағы ынтымақтастыққа ерекше назар аударылатын болады. Орта мерзімге арналған перспективада, есірткі трафигінің алдын алу мен заңсыз көші-қонды қосқанда, Ауғанстанмен байланысты проблемалар кешенін шешу қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды басымдығы болып қала береді.

Жаңа қатерлер мен қолайсыздықтарды уақтылы айқындауға, сондай-ақ ден қоюдың барабар шараларын әзірлеуге мүмкіндік беретін болжамдық-талдау жұмысының тиімділігін арттыру Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздігі жүйесінің өзгеруінің басты бағыттарының біріне айналады.

 

Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

мемлекеттің әлеуетті қатерлерге барабар қарсы тұруға қабілетті сенімді қорғаныс қабілеті қамтамасыз етіледі

Қазақстан шекарасының бойында сыртқы қатерлер мен тәуекелдер барынша азайтылады, өңірде аумақтық және шаруашылық даулардың негізінде қақтығыстардың туындау себептері жойылады

адам мен қоғамның қауіпсіздігі, азаматтардың конституциялық құқықтарының мүлтіксіз сақталуы қамтамасыз етіледі

әлемдегі сапалық жаңа сауда-қаржылық жағдайларда елдің экономикалық қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі

Қазақстан Республикасының ақпараттық қауіпсіздігі  қамтамасыз етіледі, бәсекеге қабілетті отандық ақпараттық кеңістік құрылады

экожүйелерді сақтау жене қалпына келтіру, тәуекелдерді азайту және техногендік авариялардан, апаттардан дүлей зілзалалардан болатын зардаптарды барынша азайту бойынша жағдайлар жасалады

ұлттық қауіпсіздіктің демократиялық және ашық доктринасы негізінде халықаралық қауіпсіздік жүйесімен біріктірілген (ұлттық мүддені ескере отырып) ұлттық қауіпсіздіктің тұтас және тиімді жүйесі қалыптастырылады

 

Халықаралық қатынастар және сыртқы саясат

 

2020 жылға дейінгі кезеңде Қазақстанның сыртқы саяси бағыты Сыртқы саясат тұжырымдамасының қағидатты ережелеріне негізделетін болады. Қазақстан ұлттық мүдделерді, елдің халықаралық беделін арттыруды және ұлттық, өңірлік және жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған алдын ала белсенді, кешенді және теңгерімді сыртқы саясатты жүргізуге ниеттеніп отыр.

Қазақстанның ұзақ мерзімді басымдықтары болып табылатындар: елдің дамуы мен оның осы заманғы әлемдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін қолайлы сыртқы ортаны қалыптастыру және қолдау; Қазақстан Республикасының егемендігі мен аумақтық тұтастығын қорғау; Қазақстанның шетелдердегі азаматтары мен заңды тұлғаларының құқықтарын, мүдделерін қорғау; Қазақстан Республикасының жағымды бейнесін және әлемде осы заманғы нарықтық экономикасы, орнықты саяси жүйесі, ашық және төзімді қоғамы бар демократиялық құқықтық мемлекет ретінде қабылдауын қалыптастыру; халықаралық аренада елдің экономикалық мүддесін қорғау; бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық ұйымдар мен форумдарға белсенді қатысу.

Халықаралық қатынастардың жаңа сәулетін және әлемдік сауда-қаржы жүйесінің негіздерін қалыптастыру кезінде Қазақстанның жаһандық шешімдерді қабылдау үдерістеріне қатысу үшін жағдайлар жасаудың ерекше мәні бар. Қазақстан Республикасы ұлттық резервтік валютаны қалыптастыру туралы мәселеде өз мүддесін тиянақты ілгерілететін және белсенді қорғайтын болады. Осы күш-жігердің нәтижелілігі көп жағдайларда Қазақстанның дағдарысқа қарсы шараларды табысты іске асыруына, ел экономикасының дағдарыстан кейінгі және орнықты даму бағытына шығу қарқынына, инновациялық және әртараптандырылған экономиканы құру саласындағы нақты жетістіктерге байланысты болады.

Қазақстан Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымының және Шанхай ынтымақтастық ұйымының ықпалды мүшесі және Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің бастамашысы Қазақстан ұжымдық қауіпсіздіктің қазіргі жүйелері арасында стратегиялық диалогты құруға белсенді қатысатын болады. Қазақстан жанталаса қарулануды болдырмау, халықаралық қауымдастықтың ядролық қарусыздану және Ядролық қарудан азат аймақ туралы шарт режимін нығайту саласындағы күш-жігерін қолдауға арналған өзін ақтаған бағытты жалғастырады. Бұл ретте Қазақстан Республикасының беделді халықаралық ұйымдардағы (Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы, Ислам Конференциясы Ұйымы және басқалары) төрағалығы шеңберіндегі мүмкіндіктері барынша іске қосылатын болады.

Қазақстанның саясаты Шығыс пен Батыстың, Солтүстік пен Оңтүстіктің, ислам және христиан әлемдерімен көпір ретіндегі өз рөлін нығайтуға бағытталған өркениетаралық және конфессияаралық диалогты нығайту бойынша күш-жігерін жалғастыратын болады. Төзімділіктің қазақстандық үлгісі халықаралық аренада кеңінен танылатын болады және басқа да елдердің практикасында қолданылатын болады.

Қазақстан өзінің бірегей географиялық орналасуын және әлемдік және өңіраралық көлік коммуникациясы жүйесіндегі қайталанбайтын рөлін барынша тиімді пайдаланатын болады. Қазақстанның әлемдік энергетикалық, экологиялық және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлі елеулі арта түседі. Қазақстан халықаралық еңбек бөлінісінде лайықты орнын алады және Бүкіләлемдік сауда ұйымының қатысушысы болады.

Қазақстан Орталық Азияда, Еуразия кеңістігінде әр жылдамдықтағы және көпдеңгейлі интеграциялауды күшейтуге арналған бағытын жалғастырады. Қазақстан Ресеймен қатар, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы, Еуразиялық экономикалық қоғамдастық және Кеден одағының орнықты өзегін құрайтын болады.

 

Халықаралық қатынастар және сыртқы саясат саласындағы

стратегиялық мақсаттар

 

2020 жылға қарай

қолайлы халықаралық орта қалыптастырылады, барлық мемлекеттермен тең құқықты достық қатынастарға қолдау көрсетіледі

ұлттық экономиканы әртараптандыру негізінде Қазақстанның халықаралық қоғамдастыққа және әлемдік шаруашылық байланыстарға интеграциялануының жоғары деңгейіне қол жеткізіледі

өңір мемлекеттерінің саяси және экономикалық интеграциясы үшін жағдайлар мен алғышарттар қамтамасыз етіледі

Қазақстан өңірлік қауіпсіздіктің және саяси-экономикалық ынтымақтастықтың тиімді жүйесінің шешуші қатысушысы болып табылады

Қазақстан жетекші халықаралық әене өңірлік қаржылық және саяси құрылымдардың басшы органдарында өкілдік етеді

Қазақстан халықаралық қатынастардың белсенді қатысушысы болып табылады және әлемдік саясат үшін маңызды мәні бар шешімдерді қабылдауға қатысады

 

 

IV. Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру негізі:

нәтижелі мемлекеттік сектор

 

Қазақстанның 2020 жылға дейінгі дамуының бес шешуші бағытын іске асыру үшін тиімділігі жоғары мемлекеттік аппарат негіз болып табылады.

Стратегиялық жоспар-2010-ды іске асыру кезеңінде басталған мемлекеттік сектор реформаларына негізделе отырып мемлекет корпоративтік басқару, нәтижелілік, ашықтық пен қоғам алдындағы есептілік қағидаттары бойынша мемлекеттік басқарудың сапалы да жаңа үлгісін құрады. Аталған үлгі 2015 жылға қарай толыққанды іске асырылатын болады, ал оның негізгі элементтері Стратегиялық жоспар-2010-ды іске асырудың алғашқы жылдарында енгізілетін болады.

Мемлекеттік секторды реформалау негізі бес бағыт бойынша жүзеге асырылады:

1) мемлекеттік органдардың, оның ішінде мемлекеттік басқарудың әр түрлі деңгейлерінде, өкілеттік пен жауапкершіліктің нақты шеңберін айқындау;

2) мемлекеттік қызметті тиімді көрсетуге жәрдемдесетін стандарттарды әзірлеу жене үдерістерді жетілдіру арқылы мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жақсарту;

3) мемлекеттік қызмет реформасын жеделдету, оның ішінде мемлекеттік қызметшілерді оқытуды жетілдіру;

4) нәтижеге бағдарланған мемлекеттік басқару жүйесінің толыққанды жұмыс істеуі үшін қажетті элементтерді енгізу;

5) әкімшілік реформаларды басқаруды жақсарту және мемлекеттік секторды реформалау үдерісі үшін жауапкершілікті күшейту.

 

Нақты өкілеттіктер мен жауапкершілікті айқындау

 

Мемлекеттік сектордың тиімділігі мен нәтижелілігін арттыру үшін есептілік пен ынталандыруды белгілеу мақсатында мемлекеттік басқару органдарының өкілеттіктері (рөлдері) мен жауапкершілігі нақты айқындалады.

2011 жылдан бастап жүйелі негізде мемлекеттік органдар қызметінің функционалдық шолулары жүргізіледі, оның мақсаты — мемлекеттік басқарудың тиісті салаларында (аясында) саясаттың тиімділігіне бағалау жүргізу болып табылады. Әрбір нақты мемлекеттік органда өкілеттіктердің оңтайлы көлемін айқындау тұтастай алғанда мемлекеттің жеке секторларда да, сондай-ақ мемлекеттік басқарудың әртүрлі деңгейлерінде де артық функцияларды жою, қайталайтын өкілеттіктерді алып тастау, жеткіліксіз функцияларды бекіту және нарықтық тетіктерді пайдалануды кеңейту арқылы тұтастай мемлекеттің баламалы рөлін белгілеуге мүмкіндік береді.

Осындай шолулар мемлекеттік аппараттың тұтастығын және іске асырылып жатқан саясаттың дәйектілігін қамтамасыз етуге жағдай жасайды.

 

Мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру

 

Мемлекеттік аппарат жұмысының тиімділігі мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жақсарту жолымен арттырылатын болады.

2011 жылға қарай:

«бір терезе» қағидаты бойынша халыққа қызмет көрсету орталықтарының желісі дамытылатын болады. Осы орталықтардың жұмысы көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын бағалау мақсатыңда халықпен кері байланыс тетігін көздейтін болады;

мемлекеттік қызметтердің тізілімі кеңейтіледі және тізілімге енгізілген мемлекеттік қызметтердің әрбір түрі бойынша стандарттар әзірленетін болады;

мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бақылау (бекітілген стандарттарды сақтау) тұрақты негізде жүзеге асырылады.

 

Мемлекеттік қызметті кәсібилендіру

 

Мемлекеттік қызметті реформалау мемлекеттік қызметшілерді оқыту жүйесін жетілдіру, мемлекеттік қызметтің тартымдылығын арттыру және мемлекеттік қызметте адам ресурстарын басқаруды жетілдіру арқылы мемлекеттік қызметті кәсібилендіруге шоғырландырылатын болады.

Мемлекеттік қызметкерлер лауазымдарының жаңа жүйесі, мемлекеттік қызметке алудың тиімді рәсімдері және мемлекеттік басқарудың халықаралық іс-тәжірибесіне негізделген мемлекеттік қызметшілерді оқытудың сапалы бағдарламасы кәсіби мемлекеттік қызметті қалыптастыру үшін негіз болады.

2012 жылға қарай:

үш корпусқа: саяси мемлекеттік қызметшілер корпусы, әкімшілік мемлекеттік қызметтің А (басқару) және Б (атқарушы) корпустарына негізделген мемлекеттік қызмет лауазымдарының тізілімі енгізіледі;

мемлекеттік қызметке орналасу рәсімдері және мемлекеттік қызметтің кадрлар резервін қалыптастыру жақсарады;

нәтижеге бағдарланған мемлекеттік басқару жүйесінің қағидаттары мен құндылықтарына негізделген мемлекеттік қызметшілерді оқытудың жаңартылған бағдарламасы енгізіледі;

нәтижелерге бағдарланған біліктілігі жоғары мемлекеттік қызметшілерді дайындау бойынша базалық оқыту орталығы қалыптастырылады;

жауапты хатшы лауазымына тағайындалған жауапты адамның рөлі мен дәрежесі нақты айқындалды, оны тағайындаудың ашық, айқын, оның сіңірген еңбегіне негізделген тағайындау тетіктері әзірленді.

Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру мемлекеттік қызметшілерді сапалы дайындауды ғана емес, кәсіби даярлығы бар мемлекеттік қызметшілерді мемлекеттік секторда ұстап қалуға ықпалын тигізетін, сондай-ақ Қазақстанның прогрессивті жастарын мемлекеттік қызметке тартатын ортаны қалыптастыруды да талап етеді. 2012 жылға қарай мемлекеттік аппараттың сапасын арттыру үшін мынаны қамтамасыз ету қажет:

адами ресурстарды басқарудың таңдаулы қағидаттары мен әдістерінің негізінде мемлекеттік органдардың кадрлар қызметінің тиімді жұмысын;

жауапкершілік, нәтижелілік және біліктілік қағидаттарына негізделген өнімі (өнімділігі) жоғары ықшам және тиімді мемлекеттік аппаратты қалыптастыруға жәрдемдесетін жеке сектордағы төлем деңгейімен бәсекеге қабілетті мемлекеттік секторда еңбекақы төлеудің жаңа жүйесін енгізу.

2012 жылға қарай мемлекеттік қызметшілердің жаңа еңбекақы жүйесін енгізуді қолдау үшін мемлекеттік қызметшілердің жұмысының көлемі мен сапасын, жауапкершілік деңгейін, кәсібилігін арттыруды, Мемлекеттік қызметшілердің Ар-намыс кодексін сақтауды есепке алатын мемлекеттік қызметшілердің қызметін бағалау жүйесі енгізілетін болады.

 

Нәтижеге бағдарланған мемлекеттік басқару

 

Мемлекеттік жоспарлауды сапалы өзгерту, мемлекеттік басқарудың нәтижелілігі мен есептілігін қамтамасыз ету мақсатында 2011 жылға қарай:

барлық мемлекеттік органдар мемлекеттік саясатты әзірлеуге кешенді стратегиялық тәсілді қамтамасыз ету үшін Стратегиялық жоспар-2020 негізделген бес жылдық стратегиялық жоспарларды қабылдайды;

барлық мемлекеттік органдар әзірленген бес жылдық стратегиялық жоспарларға негізделген жыл сайынғы операциялық жоспарлар дайындайтын болады;

барлық мемлекеттік органдарда белгіленген стратегиялық мақсаттар мен нысаналы индикаторларға бейілділігін сақтай отырып операциялық жоспарларды іске асыруда белгілі бір дербестік болады;

барлық мемлекеттік органдарда ішкі мониторинг, бақылау және бағалау жүйесін кезең-кезеңмен енгізу басталатын болады.

2012 жылға қарай тиімділік және нәтижелілік (нәтижеге бағдарланған бюджеттеу) индикаторларына негізделген бюджетті қалыптастыру және атқару жүйесі енгізілетін болады. Сондай-ақ мемлекеттік органдардың мониторингі мен олардың қызметін бағалайтын кешенді жүйе енгізілетін болады, ол стратегиялық мақсатқа қол жеткізу деңгейін, бизнес пен халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын, бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін талдауға мүмкіндік береді.

 

Мемлекеттік сектор реформаларын басқару

 

2011 жылға қарай әкімшілік реформалар жүйесі мемлекеттік секторда жүргізілетін реформалардың іске асырылуына, мониторингі мен бағалауға жауапты жеке уәкілетті орган құру мүмкіндігі қаралатын болады. Осындай өкілеттіктер жұмыс істеп тұрған мемлекеттік органдардың біріне нақты бекітілуі де мүмкін.

2012 жылға қарай мемлекеттік басқару саласында реформаларды іске асыру мониторингінің тиімді жүйесі жұмыс істейтін болады, оның шеңберінде тоқсан сайынғы негізде мемлекеттік секторды реформалаудың ағымдағы жағдайы және нәтижелері туралы есептер ел басшылығына ұсынылып отырады.

 

V. Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру мониторингі және

бағалау

 

Стратегиялық жоспар-2020-ның стратегиялық мақсаттары мен нысаналы индикаторларына қол жеткізудің мониторингі мен бағалау оның табысты іске асырылуының қажетті шарттары болып табылады.

Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру жалпы ұлттық стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу жөніндегі мемлекеттік органдардың іс-қимылдарын үйлестіруді, сондай-ақ аралық нысаналы индикаторлардың орындалуын талдау шеңберінде стратегиялық мақсаттарға қол жеткізудің тетіктері мен құралдарын түзетуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Стратегиялық жоспар-2020-ны іске асыру мониторингі шеңберінде елдің азаматтарын оның нәтижелеріне қол жеткізу үдерісіне тартуды қамтамасыз ету қажет. Бұл үшін ел азаматтарына мемлекет өзіне қандай міндеттемелер алатынын, олардың бюджеттік құны қандай екенін, қашан және қалайша олар іске асырылатынын, оларды іске асыруға жауапты кім болып табылатыны туралы ақпарат берілетін болады. Осылайша, ел азаматтары мемлекеттік саясаттың тиімді іске асырылуын бағалау үшін негізге ие болады.

Статистикалық деректердің сенімді базасына негізделген мониторинг және бағалау нәтижелері Стратегиялық жоспар-2020 іске асырылуының барысы мен нәтижелері туралы толық көріністі мемлекетке және азаматтарға ұсынады.

 

Мониторинг және бағалау жүйесі

 

Стратегиялық жоспар-2020 төменгі деңгейдегі бағдарламалық құжаттар арқылы жалпы ұлттық стратегиялық басымдықтардың егжей-тегжейлі іске асырылуын көздейді. Стратегиялық жоспар-2020-ның стратегиялық мақсаттары мен нысаналы индикаторлары мемлекеттік органдардың бес жылдық стратегиялық жоспарларын қалыптастыру үшін негіз болады, онда жалпы ұлттық стратегиялық басымдықтарды іске асыру тетіктері мен құралдары айқындалатын болады. Бұл ретте мемлекеттік органдардың бюджеттік бағдарламаларында олардың қызметінің тікелей және өлшенетін нәтижелері де айқындалатын болады.

Елдің даму мақсаттарының осындай декомпозициясы мемлекеттік жоспарлаудың нақты сызбасын, сондай-ақ мемлекеттік саясаттың нәтижелілігінің мониторингі мен бағалаудың бірыңғай жүйесін түзуге мүмкіндік береді.

Төменгі деңгейдегі мақсатқа қол жеткізудің тұрақты мониторингі жалпы ұлттық деңгейдегі стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу деңгейін талдауға мүмкіндік беретінін ескере отырып, стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды, оның ішінде 2020-стратегиялық жоспарды іске асырудың мониторингі мен бағалаудың бірыңғай кешенді жүйесін түзу қажет. Бұл үшін мемлекеттік жоспарлау жүйесін құратын стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды әзірлеу, іске асыру, оларға мониторинг жүргізу, бағалау және бақылау тәртібі айқындалады.

Белгіленген тәртіпке сәйкес мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган тұрақты негізде және төменгі деңгейдегі бағдарламалық құжаттардың іске асырылуын бағалауды ескере отырып, 2020-стратегиялық жоспардың іске асырылуына кешенді мониторинг және бағалау жүргізетін болады.

 

Азаматтарды тарту

 

Стратегиялық жоспар-2020-ның мониторингі мен бағалау үдерісінің маңызды құраушысы азаматтардың қатысуы болып табылады.

Мемлекеттік сектор қандай функция атқаратыны туралы қоғамның ақпараттануы азаматтар мен мемлекеттің сындарлы қатынастары үшін шешуші негіз болып табылады.

Стратегиялық жоспар-2020-ның орындалу мониторингі мен бағалау жүргізу шеңберінде азаматтарға Стратегиялық жоспар-2020-ның іске асырылу барысы және көрсеткіштерге қол жеткізу нәтижелері туралы жыл сайын есептер берілетін болады. Бұл азаматтардың мемлекеттік сектордың жұмыс нәтижелілігіне қатысты пайымдауын бағалауға мүмкіндік береді.

Азаматтарды тұтастай алғанда мемлекеттік саясатты іске асыруды және мемлекеттік органдардың қызметін бағалау үдерісіне тарту мақсатында азаматтар мен мемлекеттік органдар арасында кері байланыс тетігі енгізілетін болады.

 

Мониторинг үшін статистикалық деректер базасын құру

 

Стратегиялық жоспар-2020-ның іске асырылуының кешенді мониторингі мен бағалау шеңберінде Стратегиялық жоспар-2020-да көзделген стратегиялық мақсаттар мен мақсатты индикаторларға қол жеткізудің деңгейін тікелей көрсететін статистикалық деректерді тұрақты түрде жинау жүйесі құрылатын болады.

Стратегиялық жоспар-2020-ның мониторингін жүргізу және көрсеткіштеріне қол жеткізуді бағалау үшін статистикалық деректер қорын қалыптастыру жөніндегі жұмыс кезең-кезеңмен жүргізілетін болады:

2011 жылға қарай — статистикалық мақсаттар мен нысаналы индикаторларға қол жеткізуді бағалауға қажетті статистикалық деректердің тізбесін анықтау;

2012 жылға қарай — Стратегиялық жоспар-2020-ның статистикалық мақсаттары мен нысаналы индикаторларына қол жеткізу мониторингі үшін бірінші жыл сайынғы деректерді жинау;

2015 жылы — Стратегиялық жоспар-2020-ның бес жылдық іске асыру қорытындылары бойынша бағалау жүргізу;

2020 жылы — Стратегиялық жоспар-2020-ның толық іске асыру қорытындылары бойынша бағалау жүргізу.

 

 

Қорытынды

 

XXI ғасырдың екінші онжылдығының басы күрделі болады. Қазақстан әртүрлі үлгілерге дайын болуға тиіс.

Ағымдағы жаһандық дағдарысты еңсеру барысында ауқымды  өзгерістер орын алады, жаңа әлемдік тәртіпті құру басталады. Осындай жағдайларда қажетті әкімшілік, экономикалық, әлеуметтік реформаларды жүзеге асыру үшін дағдарыс берген мүмкіндіктерді пайдалана білген елдер барынша табысты болады.

Стратегиялық жоспар-2020 уақыттың сын-тегеуіріндеріне Қазақстанның жауабы болып табылады. Оны іске асыру қорытындылары бойынша Қазақстан дамушы нарықтық экономикасы бар елдердің бірінші қатарында болып қалады.

Стратегиялық жоспар-2020 мемлекеттің жарқын болашаққа қол жеткізу жөніндегі Қазақстан азаматтарының алдындағы міндеттемесі болып табылады. Оны орындау үшін мемлекеттің барлық деңгейлері мен құрылымдарының белсенді қатысуы, сондай-ақ азаматтардың қолдауы талап етіледі.

Стратегиялық жоспар-2020-ның табысты іске асырылуы Қазақстанды»Қазақстан-2030» стратегиясында айқындалған елдің жарқын болашағына қол жеткізудің жолын бекем қамтамасыз етеді.

 

 


 

 

Указ

Президента Республики Казахстан

 

О Стратегическом плане развития Республики Казахстан до 2020 года

 

В целях реализации Стратегии развития Казахстана до 2030 года

ПОСТАНОВЛЯЮ:

1. Утвердить Стратегический план развития Республики Казахстан до 2020 года (далее - Стратегический план).

2. Правительству Республики Казахстан, центральным государственным органам, в том числе непосредственно подчиненным и подотчетным Президенту Республики Казахстан, местным исполнительным органам руководствоваться в своей деятельности Стратегическим планом и принять необходимые меры по его реализации.

3. Правительству Республики Казахстан ежегодно к 1 июля представлять результаты мониторинга реализации Стратегического плана в Администрацию Президента Республики Казахстан.

4. Признать утратившими силу некоторые указы Президента Республики Казахстан согласно приложению к настоящему Указу.

5. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Администрацию Президента Республики Казахстан.

6. Настоящий Указ вводится в действие со дня подписания.

 

 

Президент

Республики Казахстан

 

Н. Назарбаев

 

Астана, Акорда, 1 февраля 2010 года

 

№ 922

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Утвержден

Указом Президента

Республики Казахстан

от 1 февраля 2010 года № 922

 

 

СТРАТЕГИЧЕСКИЙ ПЛАН РАЗВИТИЯ

РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН ДО 2020 ГОДА

 

Введение

I. Стратегический план - 2020: глобальные тенденции

Тенденции в мировой экономике

Вызовы и возможности

II. Стратегический план - 2010: основные результаты

Достижения

Вызовы, остающиеся актуальными

III. Ключевые направления развития Казахстана до 2020 года

Казахстан в 2020 году

Стабильная база для роста, процветания и безопасности Казахстана: пять ключевых направлений

Ключевое направление: подготовка к посткризисному развитию

Улучшение бизнес-среды

Укрепление финансового сектора

Формирование надежной правовой среды

Судебная система

Совершенствование законодательства и нормотворчества

Правовая культура и доступ граждан к квалифицированной юридической помощи

Ключевое направление: ускорение диверсификации экономики

Формирование благоприятной экономической среды

Макроэкономическое управление в поддержку диверсификации экономики

Противодействие неэффективным проектам

Построение национальной инновационной системы

Принципы успешной индустриализации

Приоритеты диверсификации

Агропромышленный комплекс и переработка сельскохозяйственной продукции

Строительная индустрия и производство строительных материалов

Нефтепереработка и инфраструктура нефтегазового сектора

Металлургия и производство готовых металлических продуктов

Химическая, фармацевтическая и оборонная промышленность

Развитие энергетики, включая атомную энергетику и альтернативные источники энергии

Транспорт и телекоммуникации

Железнодорожный транспорт

Автодорожная отрасль и автомобильный транспорт

Авиатранспорт

Водный транспорт

Телекоммуникации

Ключевое направление: инвестиции в будущее

Образование

Здравоохранение

Трудовые ресурсы

Ключевое направление: услуги для граждан

Социальная защита населения

Жилищно-коммунальное хозяйство

Ключевое направление: обеспечение межнационального согласия, безопасности, стабильности международных отношений

Поддержание внутренней стабильности

Национальная безопасность

Международные отношения и внешняя политика

IV. Основа для реализации Стратегического плана - 2020: результативный государственный сектор

Определение четких полномочий и ответственности

Повышение качества оказания государственных услуг

Профессионализация государственной службы

Государственное управление, ориентированное на результат

Управление реформами государственного сектора

V. Мониторинг и оценка реализации Стратегического плана - 2020

Система мониторинга и оценки

Вовлечение граждан

Создание базы статистических данных для мониторинга

Заключение

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Введение

 

В октябре 1997 года в Послании Президента Республики Казахстан народу страны «Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев» была представлена Стратегия развития Республики Казахстан до 2030 года (далее - Стратегия «Казахстан-2030»). Стратегия «Казахстан-2030» обозначила долгосрочный путь развития суверенной республики, направленный на трансформацию страны в одну из самых безопасных, стабильных, экологически устойчивых государств мира с динамично развивающейся экономикой.

В Стратегии «Казахстан-2030» определены семь долгосрочных приоритетов: национальная безопасность; внутриполитическая стабильность и консолидация общества; экономический рост, базирующийся на открытой рыночной экономике с высоким уровнем иностранных инвестиций и внутренних сбережений; здоровье, образование и благополучие граждан Казахстана; энергетические ресурсы; инфраструктура, в особенности транспорт и связь; профессиональное государство. Эти приоритеты стали основой для разработки конкретных планов действий по дальнейшему развитию страны.

Первым долгосрочным этапом реализации Стратегии «Казахстан-2030» стал Стратегический план развития Республики Казахстан до 2010 года (далее - Стратегический план-2010), утвержденный Указом Президента Республики Казахстан в декабре 2001 года.

Стратегический план развития Республики Казахстан до 2020 года (далее - Стратегический план-2020) станет следующим этапом реализации Стратегии «Казахстан-2030» в период с 2010 по 2019 годы.

Ко времени завершения реализации Стратегического плана - 2010 и в период разработки Стратегического плана-2020 существенно изменились внешние условия развития. Казахстан вошел в противостояние самому серьезному глобальному кризису за последние семьдесят лет.

Воздействие экономической цикличности, в первую очередь, влияние текущего финансово-экономического кризиса определяет необходимость осуществления мер, направленных на повышение устойчивости национальной экономики к негативным последствиям мировых или региональных кризисов.

Первоочередные меры, создающие условия для посткризисного развития страны, будут сфокусированы на улучшение делового и инвестиционного климата, укрепление финансовой системы страны и повышение эффективности государственного управления.

Качественный рост экономики будет основан на модернизации физической инфраструктуры, развитии человеческих ресурсов и укреплении институциональной базы, способствующих форсированному индустриально-инновационному развитию страны.

Вопросы социальной защищенности, внутренней стабильности и сбалансированной внешней политики останутся в числе приоритетов развития страны на ближайшее десятилетие.

Повышение благосостояния граждан страны на основе диверсифицированной экономики станет главным достижением реализации Стратегического плана - 2020.

 

 

I. Стратегический план-2020: глобальные тенденции

 

Тенденции в мировой экономике

 

В период, когда разрабатывался Стратегический план - 2010, мировая экономика вступила в фазу подъема. Подготовка Стратегического плана - 2020 осуществлялась в кардинально иных условиях - глобального экономического спада.

Финансово-экономический кризис, начавшийся во второй половине 2007 года с падения рынка ипотечных облигаций в США, охватил практически все страны мира. К началу 2009 года темпы роста объемов мировой торговли снизились более чем на 50 процентных пунктов: от 20-процентного роста в год почти до 30-процентного снижения.

Оценки развития глобальной экономики основываются на том, что ее восстановление будет происходить медленно. В связи с ослаблением мирового спроса конкуренция на экспортных рынках усилится, а цены на товары не будут иметь условий для устойчивого роста или, по крайней мере, будут расти заметно медленнее, чем в предыдущее десятилетие.

Сочетание прогнозируемого незначительного роста глобальной экономики и возрастающей роли экологически чистых энергетических технологий может привести к снижению мировых цен на традиционные энергоносители.

В ближайшее десятилетие продовольственная безопасность станет сферой постоянного внимания мирового сообщества. Глобальная рецессия привела к временному снижению цен на продовольствие по сравнению с достаточно высоким их уровнем, наблюдавшимся в 2007-2008 годах. Вместе с тем прогнозируется, что продолжающийся рост численности населения во многих странах и восстановление мировой экономики приведут к долгосрочному росту цен на продовольственные товары. Имея богатые земельные ресурсы, находясь в окружении стран с большим населением, Казахстан должен стимулировать развитие отечественного сельского хозяйства для того, чтобы отвечать на вызовы растущего мирового продовольственного спроса.

Глобальные проблемы в сфере здравоохранения в ближайшем будущем, скорее всего, усилятся, так как контакты между людьми из разных стран становятся более интенсивными. В результате возрастают угрозы распространения различных болезней на территории Казахстана. Продолжает оставаться серьезной угрозой для всех стран мира ВИЧ/СПИД. Опасным для здоровья людей становится новый вирус A/H1N1.

Текущий глобальный кризис показал, что высокая степень взаимосвязанности мировой экономики имеет свои издержки. Результаты влияния финансовых и экономических проблем развитых стран на ситуацию в мире вызывают споры о преимуществах и недостатках открытости и ценностей свободного рынка. Нельзя не учитывать усиливающиеся стремления отдельных стран к различным формам протекционистской экономической политики, ограничивающей развитие мировой торговли и способствующей процессам регионализации.

Наряду с проблемами изменения климата в результате ожидаемого глобального потепления и необходимостью контроля выбросов вредных веществ в атмосферу, Казахстану придется участвовать в решении региональных проблем. Так, вопросы водопользования станут более острыми, так как в странах, использующих ресурсы крупных рек Центральной Азии и Западного Китая, продолжится рост экономической активности и численности населения, а изменение климата окажет дополнительное негативное влияние на доступность и качество воды. Другие региональные вопросы, такие как миграция, занятость населения, торговые и финансовые отношения, также станут более актуальными.

 

Вызовы и возможности

 

В течение предыдущего десятилетия Казахстан заложил основы будущего развития страны с диверсифицированной экономикой, хорошо образованным и здоровым населением, живущим в условиях безопасности и демократии, которая использует свои природные ресурсы на благо всех граждан. В значительной степени этому способствовали увеличивающиеся доходы от экспорта в условиях стремительно растущих цен на нефтяные и другие минеральные ресурсы. Такие же условия для дальнейшего развития страны не гарантируются в ближайшем десятилетии.

Важнейшим уроком текущего мирового кризиса стало понимание того, что будущее развитие глобальной экономики крайне неопределенно и непредсказуемо. И этот факт необходимо учитывать при планировании экономического развития страны в дальнейшем.

Лидирующие экономики мира будут функционировать в более сложных, конкурентных условиях и предпримут превентивные меры по подготовке к следующему экономическому циклу, наращивая производительность рабочей силы, инвестирование в инфраструктуру и телекоммуникации, укрепляя финансовые системы, повышая эффективность государственного управления, а также создавая благоприятные условия для развития бизнеса. Такие же задачи являются стратегическими константами для Казахстана, заданными Стратегией «Казахстан-2030». В течение следующего десятилетия в Казахстане будет проводиться работа по достижению указанных задач.

Казахстан останется одним из крупнейших производителей углеводородного сырья. Вместе с тем, республика примет участие в решении проблемы глобального потепления, ускоряя технологическую модернизацию энергетики и развитие энергосбережения. В целях обеспечения продовольственной безопасности страны дальнейшее развитие получит сельское хозяйство, особенно переработка сельскохозяйственной продукции. Система здравоохранения Казахстана будет способна противостоять новым видам заболеваний. Эффективность использования природных ресурсов страны, в особенности водных, возрастет за счет модернизации инфраструктуры и формирования политики рационального использования природных ресурсов с учетом задачи по защите окружающей среды.

Имея стабильную политическую среду, значительный экономический и человеческий капитал, богатые природные ресурсы, основную производственную инфраструктуру, устойчивую финансовую систему, Казахстан способен трансформировать вызовы, созданные текущим мировым экономическим кризисом, в новые возможности для достижения сбалансированного и устойчивого развития.

Учитывая, что реализация масштабных планов столкнется с ужесточением бюджетных ограничений, будет обеспечен высокий уровень доходности государственных инвестиций и повышена эффективность реализации принимаемых программ.

 

 

II. Стратегический план - 2010: основные результаты

 

Стратегический план-2010 заложил основу для реализации Стратегии «Казахстан-2030», определив ожидаемые результаты по каждой приоритетной сфере: промышленность, сельское хозяйство, транспорт, социальная защита, здравоохранение, образование, государственный сектор.

Стратегическим планом - 2010 определены задачи по созданию конкурентоспособной экономики, росту промышленного и сельскохозяйственного производства, а также расширению доступности услуг социальной сферы, в первую очередь, образования и здравоохранения. Повышение эффективности деятельности государства с упором на разграничение полномочий между уровнями государственного управления, качественное администрирование государственных услуг также было важным стратегическим приоритетом в прошедшем десятилетнем периоде. Некоторые из этих задач были выполнены или близки к выполнению, однако часть задач остается актуальной и в следующем десятилетнем периоде.

 

Достижения

 

В период с 2000 по 2009 годы Казахстан достиг значительного прогресса в некоторых ключевых отраслях, определенных Стратегическим планом - 2010. Рост ВВП ежегодно в среднем составлял 8,5 %, превысив в 2008 году свое первоначальное значение в 2,3 раза. В 2007 году промышленное производство уже достигло цели десятилетнего периода по удвоению (реальный рост - 78 %), сельскохозяйственное производство выросло в 1,44 раза, почти достигнув целевого показателя роста в 1,5 раза по отношению к 2000 году. Создана прочная основа для ускоренной диверсификации экономики. Сформированы и успешно функционируют институты развития, подготовлено необходимое законодательство.

Значительные преобразования произошли в сферах здравоохранения, образования и социальной защиты населения: заболеваемость туберкулезом снизилась на 30 %; увеличился охват занятого населения накопительной пенсионной системой; инфраструктура систем здравоохранения и образования существенно обновилась. Увеличился социально-экономический потенциал сельских населенных пунктов. Доля населения с доходами ниже прожиточного минимума сократилась с 31,8 % в 2000 году до 12,7 % в 2008 году. Ожидаемая продолжительность жизни увеличилась с 65 до 68 лет. Были начаты важные реформы в государственном секторе. Эти достижения создали устойчивую основу для реализации Стратегического плана - 2020.

 

Вызовы, остающиеся актуальными

 

Несмотря на то, что по большинству приоритетных сфер в период реализации Стратегического плана - 2010 достигнут значительный прогресс, многие пункты повестки дня реформирования остаются незавершенными. Реализация программ развития конкурентоспособной и диверсифицированной экономики требует дальнейшего продолжения. Качество услуг образования и здравоохранения все еще требует улучшения. Реформы в государственном секторе, начатые в период реализации Стратегического плана - 2010, также остаются незавершенными. Разграничение полномочий между уровнями государственного управления, развитие системы стимулов на государственной службе, повышение качества государственных услуг и эффективности их администрирования - все эти вопросы требуют дальнейшего решения в период реализации Стратегического плана - 2020.

 

 

III. Ключевые направления развития Казахстана до 2020 года

 

Казахстан в 2020 году

 

Казахстан в 2020 году станет страной, которая вышла из мирового кризиса более сильной и конкурентоспособной, с диверсифицированной экономикой и населением, активно вовлеченным в новую экономику.

К 2020 году Казахстан уже будет в числе пятидесяти наиболее конкурентоспособных стран мира с благоприятным деловым климатом, позволяющим привлекать значительные иностранные инвестиции в несырьевые секторы экономики страны. Экономика будет лучше подготовлена к следующим экономическим кризисам. Казахстан укрепит свои политические и экономические связи с сопредельными странами и другими государствами.

К 2020 году страна будет обладать человеческими ресурсами, необходимыми для развития диверсифицированной экономики, а также иметь инфраструктуру, необходимую для обслуживания отечественных предпринимателей и экспортеров. Будет обеспечена бесперебойная связь с остальным миром за счет интенсивного развития транспортной инфраструктуры и телекоммуникаций. Обрабатывающая промышленность, сельское хозяйство и сфера услуг Казахстана займут достойное место в структуре экономики наряду с горнодобывающей промышленностью. В социальной сфере и сфере защиты окружающей среды будут достигнуты значительные результаты.

К 2020 году казахстанская экономика в реальном выражении возрастет более чем на треть по отношению к уровню 2009 года1. За счет успешной реализации планов по диверсификации экономики показатели роста перерабатывающих отраслей экономики к 2020 году будут больше показателей роста добывающих отраслей или равны им.

Благодаря проведению взвешенной макроэкономической политики, к 2020 году уровень золотовалютных резервов (без учета активов Национального фонда Республики Казахстан) будет не ниже трех месяцев импорта или объема краткосрочного (до 1 года) внешнего долга государственного и корпоративного секторов страны (в зависимости от того, какой показатель будет выше). Активы Национального фонда составят не менее 30 % к ВВП. Инфляция в этот период в среднем будет удерживаться на уровне 5-8 % в год. Политика обменного курса будет обеспечивать баланс между внутренней и внешней конкурентоспособностью казахстанской экономики.

К 2020 году доля населения с доходами ниже прожиточного минимума снизится до 8 %. Социально уязвимые группы населения, люди с ограниченными возможностями, женщины, дети и молодежь будут чувствовать себя более защищенными и смогут расширить свои возможности в обществе. Качественное образование от детского сада до университета будет доступным по всей стране, значительно улучшится состояние здоровья населения. Услуги здравоохранения будут соответствовать лучшим мировым стандартам. Казахстанцы будут вести более здоровый образ жизни, сократится число курящих и злоупотребляющих алкоголем. Последовательно и поэтапно расширится использование государственного языка во всех сферах жизнедеятельности общества. Различные этнические группы и представители конфессий продолжат жить в условиях внутренней стабильности, безопасности, мира и согласия.

__________________________________________

1 Далее по тексту Стратегического плана - 2020 указывается изменение значений целевых индикаторов (показателей) к уровню 2009 года, если не указывается иное.

 

Стабильная база для роста, процветания и безопасности Казахстана: пять ключевых направлений

 

В ближайшее десятилетие приоритетными в деятельности государства будут пять ключевых направлений:

1) подготовка к посткризисному развитию;

2) обеспечение устойчивого роста экономики за счет ускорения диверсификации через индустриализацию и развитие инфраструктуры;

3) инвестиции в будущее - повышение конкурентоспособности человеческого капитала для достижения устойчивого экономического роста, процветания и социального благополучия казахстанцев;

4) обеспечение населения качественными социальными и жилищно-коммунальными услугами;

5) укрепление межнационального согласия, безопасности, стабильности международных отношений.

В процессе подготовки к восстановлению экономики Казахстан должен ускоренно реализовать реформы, которые позволят повысить ее конкурентоспособность. Первое ключевое направление - подготовка к посткризисному развитию - включает меры, результаты которых будут ощутимы в начале десятилетнего периода. Это создание более благоприятной бизнес-среды, укрепление финансового сектора и совершенствование правовой системы.

Действия в рамках второго ключевого направления будут способствовать ускорению диверсификации экономики Казахстана в результате реализации программы форсированной индустриализации страны и развития инфраструктуры. Это позволит изменить экономическую модель и перейти от экстенсивного, сырьевого пути развития к индустриально-инновационному развитию. Планы инфраструктурного развития страны будут сфокусированы на модернизации отраслей энергетики, транспорта и телекоммуникаций, способствующих форсированной диверсификации экономики и привлечению иностранных инвестиций в страну.

Количество и качество человеческих ресурсов являются основополагающими факторами, определяющими будущее любой страны. Человеческий капитал - это основной двигатель инноваций и повышения эффективности экономики. Третье направление - инвестиции в будущее - будет включать меры, необходимые для повышения качества человеческих ресурсов Казахстана в долгосрочном периоде.

В рамках четвертого ключевого направления - услуги для граждан - будут усилены меры по социальной защите населения и эффективному предоставлению жилищно-коммунальных услуг.

В рамках пятого ключевого направления - межнациональное согласие, безопасность, стабильность международных отношений - будут предусмотрены меры по укреплению внутренней стабильности, безопасности, мира и согласия, развитию миролюбивой внешней политики.

Основой пяти ключевых направлений развития Казахстана до 2020 года является рациональная макроэкономическая политика. В целях создания благоприятных условий для восстановления и диверсификации экономики, недопущения ее «перегрева» будет проводиться антицикличная фискальная политика, предусматривающая сдерживание расходов государства в период роста экономики и их увеличение в период экономического спада. При этом ненефтяной дефицит бюджета к концу следующего десятилетнего периода не превысит 3 % к ВВП. Денежно-кредитная политика повысит эффективность мер по сдерживанию инфляции. Политика обменного валютного курса будет направлена на обеспечение баланса между внутренней и внешней конкурентоспособностью казахстанской экономики.

 

Ключевое направление: подготовка к посткризисному развитию

 

В период глобального восстановления благоприятный деловой климат в Казахстане обеспечит прочную основу конкурентоспособности страны. Он является ключевым фактором, способствующим привлечению масштабных инвестиций для ускоренной диверсификации экономики и развитию отечественного бизнеса. Устойчивая финансовая система и надежная правовая среда также играют критическую роль в развитии предпринимательства.

 

Улучшение бизнес-среды

 

В первые годы реализации Стратегического плана - 2020 государство инициирует активные меры, направленные на снижение стоимости ведения бизнеса как для отечественных предпринимателей, так и для международных инвесторов. Устанавливая оптимальные рамки административных процедур и повышая прозрачность их осуществления, государство будет стремиться к снижению влияния бюрократии и коррупции на важные аспекты делового климата в Казахстане.

 

Стратегические цели по улучшению бизнес-среды

 

К 2020 году

отечественные и иностранные инвестиции в несырьевые секторы экономики (обрабатывающая промышленность, переработка сельскохозяйственной продукции, услуги) увеличатся не менее чем на 30 %

 

доля прямых иностранных инвестиций (ПИИ) в ВВП увеличится на десять процентных пунктов

 

доля малого и среднего бизнеса (МСБ) в ВВП увеличится на 7-10 %

 

диверсифицируются источники инвестиций (10 основных стран-инвесторов с долей каждой страны 5 % и более)

 

Казахстан войдет в число 50 стран с наилучшими показателями по рейтингу Всемирного банка «Легкость ведения бизнеса» (Doing Business)

 

Казахстан займет позицию в числе первой одной трети стран в рейтинге «Transparency International» по индексу восприятия коррупции

К 2015 году

показатели Казахстана по рейтингу Всемирного банка «Легкость ведения бизнеса» (Doing Business) улучшатся на семь позиций по сравнению с 2011 годом

 

операционные издержки, связанные с регистрацией и ведением бизнеса (получением разрешений, лицензий, сертификатов; аккредитацией; получением консультаций), включая время и затраты, снизятся на 30 % по сравнению с 2011 годом

К 2011 году

будет разработана методика анализа регуляторного воздействия (АРВ) для разработки и принятия новых нормативных правовых актов

 

показатели Казахстана по рейтингу Всемирного банка «Легкость ведения бизнеса» (Doing Business) улучшатся на семь позиций по сравнению с 2008 годом

 

улучшатся показатели развития бизнес-среды в Обзоре делового климата и эффективности работы предприятий (BEEPS) Европейского банка реконструкции и развития и Всемирного банка

 

операционные издержки, связанные с регистрацией и ведением бизнеса (получением разрешений, лицензий, сертификатов; аккредитацией; получением консультаций), включая время и затраты, снизятся на 30 %

 

Укрепление финансового сектора

 

Дальнейшее развитие финансовой системы Казахстана будет учитывать основные выводы текущего глобального кризиса:

любое заимствование должно быть основано на строгих пруденциальных стандартах и требованиях прозрачности, позволяющих контролировать коммерческие, финансовые и валютные риски;

доступ к международным рынкам капитала требует ответственного управления уровнем внешнего долга банковского сектора и юридических лиц с государственным участием;

повышение уровня сбережений внутри страны связано с укреплением доверия к финансовой системе, которая должна быть устойчивой, прозрачной и эффективно регулируемой.

На этапе восстановления экономики сохранится государственная поддержка финансового сектора, однако прямое государственное участие будет снижаться, постепенно уступая место частной инициативе.

Дальнейшее регулирование в отечественной финансовой системе станет более полным и всесторонне учитывающим макроэкономические связи финансового сектора. В период активного экономического подъема пруденциальные нормативы будут ужесточаться с тем, чтобы в случае спада использовать накопленный потенциал.

В целом развитие финансового сектора будет ориентировано на привлечение финансовых ресурсов для форсированного индустриально-инновационного развития страны.

Внутренние источники фондирования будут повышаться за счет свободных ресурсов населения и отечественных предприятий. Возрастет роль и значимость механизмов государственно-частного партнерства, которые будут подкрепляться созданием необходимых условий для привлечения ресурсов в качестве источников финансирования инвестиционных проектов.

Будет проводиться активная работа по восстановлению доверия к финансовому сектору страны и расширению спектра предоставляемых им услуг. Особое внимание будет уделено расширению механизмов защиты прав и законных интересов потребителей финансовых услуг и инвесторов, внедрению эффективной системы внутреннего контроля и риск-менеджмента в финансовых организациях, а также повышению прозрачности их деятельности.

По мере роста внутренних ресурсов получит развитие фондовый рынок с широким спектром финансовых инструментов, включая инструменты проектного инвестирования. Государственно-частное партнерство и исламское финансирование сыграют важную роль в развитии фондового рынка. Этому также будет способствовать дальнейшее развитие рынка государственных ценных бумаг, обеспечивающего адекватный объем их обращения.

В рамках формирования полноценного фондового рынка Казахстана и его интеграции с международным рынком капитала получит дальнейшее развитие региональный финансовый центр города Алматы. В стратегической перспективе государство создаст необходимые условия для развития конкурентоспособного финансового центра города Алматы, соответствующего международным стандартам, и его вхождения в группу десяти ведущих финансовых центров Азии.

В целом развитие финансового сектора страны будет осуществляться в соответствии с Концепцией развития финансового сектора Республики Казахстан на посткризисный период.

 

Стратегические цели по развитию финансового сектора

 

К 2020 году

расширена институциональная база финансовых организаций и увеличены их инвестиционные возможности

 

доля внешних обязательств банковского сектора в совокупном размере его обязательств составляет не более 30 %

 

финансовый рынок предоставляет широкий спектр услуг и пользуется доверием инвесторов и потребителей финансовых услуг

 

отечественный фондовый рынок станет региональным центром исламского банкинга среди стран Содружества Независимых Государств и Центральной Азии

К 2015 году

созданы условия для развития альтернативных источников привлечения сбережений населения

 

успешно реализованы мероприятия по повышению финансовой грамотности и инвестиционной культуры населения

 

обеспечена реализация комплекса мер по повышению роли и значимости механизмов государственно-частного партнерства

 

Формирование надежной правовой среды

 

Надежная правовая среда достигается безусловным соблюдением принципа верховенства закона и обеспечивает уверенность граждан и субъектов предпринимательства в абсолютной защите их прав и законных интересов, чувство личной безопасности, низкие транзакционные издержки при осуществлении бизнеса, создает стимулы для внутренних и внешних инвестиций.

С целью модернизации национальной правовой системы и приведения ее в соответствие с лучшей международной практикой, а также обеспечения надежной защиты прав человека, предпринимательства и государства акцент будет сделан на реформах в следующих сферах:

усиление прозрачности и независимости судебной системы, беспристрастности и профессионализма судейского корпуса;

совершенствование законодательства и повышение качества нормотворчества;

повышение уровня правовой культуры населения, в том числе профессиональной культуры работников судебных и правоохранительных органов, и обеспечение реального доступа граждан к квалифицированной юридической помощи.

Концептуальные подходы к модернизации отечественной правовой системы и основные направления ее развития до 2020 года определены в Концепции правовой политики Республики Казахстан на период с 2010 до 2020 года.

 

Судебная система

 

Дальнейшее реформирование судебной системы будет проводиться на принципах подлинной независимости судов, эффективного общественного контроля гражданского общества за законностью отправления правосудия, профессионализма и беспристрастности судей, упрощения судопроизводства и исключения излишней регламентации, в результате чего будет достигнута высокая степень доверия общества к судебной системе и повышена эффективность функционирования судов. Будут обеспечены организационно-правовые гарантии независимости судей при отправлении правосудия на всех уровнях и инстанциях судебной иерархии.

 

Стратегические цели по реформированию судебной системы

 

К 2020 году

место Республики Казахстан в рейтинге Глобального индекса конкурентоспособности Всемирного экономического форума по показателю «независимость судов» улучшится на двадцать позиций

 

уровень независимости и беспристрастности судебной системы признан соответствующим обязательствам Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе (в области человеческого измерения)

К 2015 году

расширен судебный контроль за следственными действиями

К 2013 году

выстроена судебная система, гарантирующая доступность, простоту и быстрое разрешение дел субъектов обращения

 

обеспечена полная гласность и прозрачность судебных разбирательств, в том числе путем размещения в публичной базе данных Верховного суда Республики Казахстан резолютивной части итоговых процессуальных решений судов

К 2012 году

повышены квалификационные требования к кандидатам в судьи и транспарентность (прозрачность) процедур отбора кандидатов в судьи

 

обеспечен адекватный охват всех судов периодическими социологическими исследованиями, проводимыми среди участников судебных процессов и профессиональных юристов с привлечением представителей неправительственных организаций, предусматривающими гласность полученных результатов и составление рейтингов судов и судей

К 2011 году

расширена специализация судов с четким распределением их полномочий, развиваются институты упрощенного производства

 

внедрена смешанная модель исполнения судебных решений с введением института частных судебных исполнителей

 

Совершенствование законодательства и нормотворчества

 

Основными направлениями совершенствования законодательства и нормотворчества станут:

обеспечение стабильности и доступности законодательной базы Казахстана, повышение ее качества и систематизация посредством исключения устаревших и дублирующих норм, устранения пробелов в правовом регулировании и минимизации отсылочных норм, расширения практики принятия законов прямого действия;

усиление профессионализма в процессе нормотворчества на основе более широкого привлечения к разработке нормативных правовых актов независимых экспертов, представителей неправительственного сектора, проведения отраслевых научных экспертиз и антикоррупционной экспертизы с использованием передовых знаний в этой области.

 

Стратегические цели по совершенствованию законодательства и нормотворчества

 

К 2020 году

внедрены эффективные механизмы законотворчества, основанные на международных стандартах оценки качества проектов нормативных правовых актов и процедурах их публичного обсуждения, позволяющие сбалансированно учитывать интересы общества, предпринимательства и власти

К 2012 году

в рамках инфраструктуры «электронного правительства» и с учетом соблюдения требований законодательства о государственных секретах обеспечен всеобщий бесплатный доступ к систематизированной и исчерпывающей базе данных нормативных правовых актов

 

внедрены механизмы по повышению качества нормотворческой деятельности на основе более широкого привлечения к разработке нормативных правовых актов независимых экспертов, представителей неправительственного сектора, проведения отраслевой научной экспертизы и антикоррупционной экспертизы с использованием передовых знаний в этой области;

разработаны критерии качества подготовки законопроектов

 

проведена комплексная гуманизация уголовного законодательства, в том числе в отношении лиц, впервые совершивших преступления небольшой и средней тяжести, и социально уязвимых граждан, а также через декриминализацию правонарушений, относящихся к преступлениям небольшой тяжести, посредством перевода их в сферу административной и гражданско-правовой ответственности

 

усовершенствованы механизмы банкротства юридических лиц

К 2011 году

внедрен правовой мониторинг законодательных актов, который позволяет исключать устаревшие и дублирующие нормы, а также устранять пробелы в правовом регулировании

 

создана правовая основа для функционирования института лоббирования в Казахстане, регламентированы механизмы, исключающие коррупционные схемы продвижения корпоративных интересов

 

разработана концепция дальнейшего развития институтов независимой оценки рисков контрактации (рейтинговых агентств, кредитных бюро) и институтов упрощенного решения корпоративных споров (третейских судов, коллекторских агентств)

 

Правовая культура и доступ граждан к квалифицированной юридической помощи

 

Высокая правовая культура обеспечивает правовую ориентацию граждан и формирует нетерпимость к любым нарушениям законности, в том числе нарушениям прав и свобод граждан. Она зависит, прежде всего, от уровня развития правового сознания населения.

Для повышения уровня правового сознания граждан основные усилия государства будут направлены на расширение правовой пропаганды (активизацию общественного юридического образования) и развитие эффективных институтов гражданского общества.

В рамках формирования высокой правовой культуры казахстанского общества особое внимание будет также уделяться повышению уровня профессиональной культуры адвокатов, работников судебных и правоохранительных органов, их качественной профессиональной подготовке.

При этом в ближайшее десятилетие государство создаст все необходимые условия для расширения доступа населения к квалифицированной юридической помощи.

 

Стратегические цели по повышению уровня правовой культуры населения и обеспечению реального доступа граждан к квалифицированной юридической помощи

 

К 2020 году

для каждого гражданина Казахстана обеспечена реальная доступность квалифицированной юридической помощи вне зависимости от имущественного положения за счет совершенствования механизмов предоставления квалифицированной юридической помощи

 

создан рынок высококвалифицированных услуг профессиональных юристов и адвокатов

К 2013 году

разработан комплексный план по совершенствованию механизмов получения гражданами Республики Казахстан квалифицированной юридической помощи

К 2012 году

в рамках повышения правовой культуры населения сформирована необходимая правовая база для устойчивого развития институтов гражданского общества

 

разработан комплексный план по повышению правовой культуры граждан Казахстана, в том числе посредством расширения правовой пропаганды и повышения качества юридического образования

 

Ключевое направление: ускорение диверсификации экономики

 

В период реализации Стратегического плана - 2020 будет ускорена диверсификация экономики путем форсированной индустриализации.

Индустриализация страны, нацеленная на комплексное повышение производительности экономики, будет осуществляться по следующим направлениям:

развитие традиционных отраслей: нефтегазового сектора, горнометаллургического комплекса, атомной и химической промышленности с последующим переходом сырьевых производств на более высокие переделы;

развитие секторов, основанных на спросе недропользователей, национальных компаний и государства: машиностроение, стройиндустрия, оборонная промышленность, фармацевтика;

развитие производств, не связанных с сырьевым сектором и ориентированных преимущественно на экспорт: агропромышленный комплекс, легкая промышленность, туризм;

развитие секторов «экономики будущего», которые будут играть доминирующую роль в мировой экономике в последующие 15-20 лет: информационные и коммуникационные технологии, биотехнологии, альтернативная энергетика.

Индустриализация Казахстана будет сопровождаться созданием благоприятной экономической среды и соблюдением четких принципов успешной индустриализации.

 

Формирование благоприятной экономической среды

 

Благоприятная экономическая среда будет поддерживаться рациональной макроэкономической политикой, созданием системы противодействия неэффективным проектам, построением национальной инновационной системы, в том числе совершенствованием системы научных исследований и опытно-конструкторских разработок (НИОКР).

 

Макроэкономическое управление в поддержку диверсификации экономики

 

Казахстан как крупный экспортер сырьевых ресурсов будет обеспечивать баланс между использованием средств, поступающих от экспорта сырья, и созданием макроэкономических условий, способствующих росту во всех секторах экономики.

Быстрое расходование доходов от природных ресурсов повышает обменный курс валюты и ведет к развитию так называемых «неторгуемых секторов экономики» (финансовый сектор, операции с недвижимостью и сфера услуг). В Казахстане будет учтен опыт других стран, богатых природными ресурсами, которые столкнулись с фактическим исчезновением своего некогда оживленного агропромышленного комплекса и обрабатывающей промышленности вследствие утери контроля за валютным курсом.

С учетом этого будет усовершенствована концепция функционирования Национального фонда Республики Казахстан с усилением его сберегательной функции.

 

Противодействие неэффективным проектам

 

В процессе ускорения диверсификации экономики государство будет противостоять реализации неэффективных проектов. Повысится открытость и прозрачность процесса расходования государственных средств. Будут введены стандарты финансовой и экономической рентабельности для всех проектов, получающих государственное финансирование. С учетом положительного зарубежного опыта будет усилена оценка инвестиционных проектов, финансируемых государством.

 

Построение национальной инновационной системы

 

Анализ зарубежного опыта свидетельствует, что все лучшие инновационные системы мира получают государственную поддержку, во многих случаях значительную.

В рамках диверсификации экономики государство обеспечит формирование национальной инновационной системы на следующих принципах:

1) создание университетов мирового уровня и развитие университетской науки для формирования передовой системы НИОКР;

2) финансирование приоритетных для государства НИОКР на основе системы грантов. Определение приоритетов НИОКР в соответствии с приоритетами индустриализации страны будет осуществляться Высшей научно-технической комиссией при Правительстве Республики Казахстан;

3) внедрение транспарентного процесса оценки заявок на гранты с привлечением экспертов, включая иностранных специалистов;

4) применение эффективных зарубежных технологий, адаптированных к национальным потребностям.

 

Принципы успешной индустриализации

 

Индустриализация Казахстана будет основана на следующих принципах:

1) четкое определение ролей государственного и частного секторов;

2) максимизация прозрачности деятельности компаний и государственных органов;

3) обеспечение конкуренции как ведущего фактора роста качества товаров и производительности работ и услуг, снижения их стоимости.

Будет проводиться эффективная торговая политика в целях формирования надежной системы защиты и продвижения экономических интересов страны, создания для отечественных товаров и услуг доступа к внешним рынкам и устранения недобросовестной конкуренции.

С целью развития взаимной торговли, повышения конкурентоспособности отечественной продукции и содействия росту инвестиций Казахстан будет являться активным участником интеграционных процессов в СНГ. Прорывным проектом станет становление и развитие Таможенного союза с Россией и Беларусью, который вступил в силу с 1 января 2010 года. Следующим этапом интеграции трех стран станет формирование с 1 января 2012 года Единого экономического пространства.

Поддерживая региональные экономические объединения в СНГ, республика ускорит процессы вступления во Всемирную торговую организацию на условиях, отвечающих приоритетам экономического развития страны.

 

Приоритеты диверсификации

 

На первом этапе (2010-2014 годы) форсированная диверсификация отечественной экономики будет осуществляться, в первую очередь, по семи направлениям. Это - агропромышленный комплекс и переработка сельскохозяйственной продукции; строительная индустрия и производство строительных материалов; нефтепереработка и инфраструктура нефтегазового сектора; металлургия и производство готовых металлических продуктов; химическая, фармацевтическая и оборонная промышленность; энергетика; транспорт и телекоммуникации.

Данные направления, а также развитие индустрии туризма и машиностроения станут приоритетами Государственной программыфорсированного индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2010-2014 годы.

На втором этапе (2015-2019 годы) приоритетные направления и ключевые показатели диверсификации будут определены с учетом результатов реализации Государственной программы форсированного индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2010-2014 годы.

Успешная диверсификация экономики неразрывно связана с устойчивым развитием республики, в том числе путем:

внедрения современных технологий на основе возобновляемых ресурсов и источников энергии. Будут созданы стимулирующие условия для развития ветроэнергетики, солнечной и геотермальной энергетики, внедрены технологии эффективного использования водных ресурсов страны с учетом принципов интегрированного управления водными ресурсами, а также предприняты дальнейшие усилия по обеспечению населения питьевой водой;

оптимизации системы управления устойчивого развития и внедрения «зеленой» политики низкоуглеродной экономики, в том числе в вопросах привлечения инвестиций, решения экологических проблем, снижения негативного воздействия антропогенной нагрузки, усиления ответственности природопользователей по снижению эмиссий в окружающую среду, комплексной переработки отходов.

Диверсификация экономики будет увязана с планами по формированию центров экономического роста с целью создания рациональной территориальной организации экономического потенциала и благоприятных условий для жизнедеятельности населения.

Особое значение будет придаваться дальнейшему развитию столицы Казахстана - Астаны. В соответствии с утвержденным Стратегическим планом устойчивого развития города Астаны до 2030 года главной задачей является формирование столицы Казахстана как города с конкурентоспособной экономикой, привлекательного для граждан страны и туристов, с благоприятной окружающей средой. В период реализации Стратегического плана-2020 будут созданы необходимые условия для вхождения к 2030 году города Астаны в число тридцати самых конкурентоспособных городов мира.

Будут приняты меры по развитию других регионов страны, направленные на укрепление их экономического потенциала.

 

Стратегические цели диверсификации экономики

 

К 2020 году

доля обрабатывающей промышленности в структуре ВВП составит не менее 13 %

 

доля несырьевого экспорта в общем объеме экспорта составит не менее 45 %

 

объем несырьевого экспорта составит не менее 50 % от совокупного производства обрабатывающей промышленности

 

производительность труда в обрабатывающей промышленности увеличится не менее чем в 2 раза

 

производительность труда в агропромышленном комплексе увеличится не менее чем в 4 раза

 

доля транспортных расходов в структуре себестоимости несырьевого сектора сократится не менее чем на 15 %

 

энергоемкость ВВП снизится не менее чем на 25 %

 

доля инновационно активных предприятий увеличится до 20 %

К 2015 году

доля обрабатывающей промышленности в структуре ВВП составит не менее 12,5 %

 

доля несырьевого экспорта в общем объеме экспорта составит не менее 40 %

 

объем несырьевого экспорта составит не менее 43 % от совокупного производства обрабатывающей промышленности

 

производительность труда в обрабатывающей промышленности увеличится не менее чем в 1,5 раза

 

производительность труда в агропромышленном комплексе увеличится не менее чем в 2 раза

 

доля транспортных расходов в структуре себестоимости несырьевого сектора сократится не менее чем на 8 %

 

энергоемкость ВВП снизится не менее чем на 10 %

 

доля инновационно активных предприятий увеличится до 10 %

 

Агропромышленный комплекс и переработка сельскохозяйственной продукции

 

Казахстан с его огромными земельными ресурсами имеет долгосрочное сравнительное преимущество в развитии сельскохозяйственного производства. Будет продолжена работа по повышению производительности сельского хозяйства и увеличению добавленной стоимости в сельскохозяйственной переработке. Наряду с повышением эффективности водопользования в сельском хозяйстве, будут реализованы меры по адаптации растениеводства к возможным последствиям глобального потепления.

Учитывая, что в сельской местности проживает около 50 % населения страны, развитие аграрной отрасли является ключевым фактором повышения качества жизни сельского населения. В этой связи, будет продолжена работа по развитию социальной и инженерной инфраструктуры села, моделированию оптимального сельского расселения.

 

Стратегические цели в сфере сельского хозяйства

 

К 2015 году

экспортный потенциал аграрной отрасли увеличится до 8 % в общем объеме экспорта

 

производительность труда в агропромышленном комплексе увеличится не менее чем в 2 раза

 

повысится доля переработки мяса до 27 %, молока - до 40 %, плодов и овощей - до 12 %

 

Строительная индустрия и производство строительных материалов

 

С ростом экономики повысится спрос на услуги строительства и строительные материалы. Учитывая, что 50 % строительных материалов импортируются в страну, имеются значительные возможности для развития строительной индустрии и производства строительных материалов.

 

Стратегические цели в сфере строительства

 

К 2015 году

80 % строительных материалов производятся внутри страны

 

20 % от объема производства в секторе строительства и строительных материалов экспортируются

 

Нефтепереработка и инфраструктура нефтегазового сектора

 

Богатые минеральные ресурсы страны будут способствовать не только росту экспорта нефти и газа. Наряду со строительством новых трубопроводов будет развиваться сектор переработки нефти и газа, в том числе за счет создания интегрированного нефтегазохимического комплекса.

 

Стратегические цели в сфере нефтепереработки и инфраструктуры нефтегазового сектора

 

К 2014 году

отечественными нефтеперерабатывающими заводами полностью удовлетворяются потребности страны в топливе

К 2012 году

газопровод Бейнеу - Бозой - Акбулак обеспечивает газом весь юг страны в объеме до 5 млрд. куб. метров газа в год

 

Металлургия и производство готовых металлических продуктов

 

Обладая значительными запасами металлических руд, Казахстан располагает всеми возможностями для развития отечественного производства готовой металлургической продукции.

 

Стратегические цели в сфере металлургии

 

К 2015 году

удвоятся производство и экспорт металлургической продукции

 

Химическая, фармацевтическая и оборонная промышленность

 

В целях развития химического производства уже реализуются 18 проектов. Дальнейшее развитие химической промышленности будет связано с производством базовых продуктов органической химии и полимеров, неорганической химии, специальных химикатов и потребительской химии. Получит развитие фармацевтическая промышленность. В оборонной промышленности будут реализованы программы по модернизации Вооруженных сил страны.

 

Стратегические цели в химической, фармацевтической и оборонной промышленности

 

К 2020 году

государственный оборонный заказ на 80 % обеспечен отечественным производством

 

валовое производство химической продукции возрастет в 3 раза

 

организовано производство более 20 новых видов химической продукции

К 2015 году

расширено хлорно-щелочное производство до 100 тыс. тонн в год по каустической соде

 

производство различных видов минеральных удобрений достигнет более 3 млн. тонн в год

К 2014 году

половина потребления лекарственных средств в стране покрывается отечественным производством

К 2013 году

введены мощности по переработке и обогащению сырья для химических производств

 

производство серной кислоты доведено до объема более 2500 тыс. тонн в год

 

организовано производство кальцинированной соды мощностью 400 тыс. тонн в год

 

Развитие энергетики, включая атомную энергетику и альтернативные источники энергии

 

Темпы экономического роста и диверсификация экономики окажут значительное давление на энергетический сектор. Отечественные отрасли промышленности сравнительно энергоемки и располагают значительным потенциалом энергосбережения. Наряду с реализацией мер по повышению эффективности использования энергии потребуется наращивание ее производства для удовлетворения внутренних потребностей, особенно в западных и южных регионах. В этой связи будет проводиться работа по расширению и реконструкции действующих и строительству новых мощностей на энергоисточниках и электросетевых предприятиях.

В рамках развития энергетического сектора Казахстан будет способствовать достижению глобальной цели - сокращению выбросов парниковых газов.

Одним из способов получения более дешевой, экологически чистой энергии является развитие атомной энергетики. Атомные энергетические комплексы позволят оптимально и сбалансированно использовать имеющиеся топливные и минеральные ресурсы.

Доля использования альтернативных источников энергии в общем объеме энергопотребления составляет менее 1 %. Учитывая необходимость решения экологических проблем, одним из приоритетных направлений развития электроэнергетики станет использование возобновляемых энергетических ресурсов (гидроэнергия, ветровая и солнечная энергия), неиспользуемый потенциал которых в Казахстане весьма значителен.

В секторе электроэнергетики будут осуществлены реформы цено- и тарифообразования, которые позволят обеспечить развитие отрасли в рыночных условиях. Будет внедрен новый механизм тарифообразования для электросетевых компаний.

 

Стратегические цели в сфере энергетики

 

К 2020 году

производство энергии из собственных источников, удовлетворяющее потребности экономики, составит 100 %

 

доля использования альтернативных источников энергии в общем объеме энергопотребления составит более 3 %

 

построены и введены в эксплуатацию АЭС и Балхашская ТЭС

 

создана вертикально-интегрированная компания с ядерным топливным циклом

 

существующие генерирующие энергомощности и распределительные энергосети реконструированы и модернизированы

К 2015 году

доля использования альтернативных источников энергии в общем объеме энергопотребления составит более 1,5 %

 

завершено строительство первой очереди Балхашской ТЭС

К 2012 году

разработана и внедрена долгосрочная тарифная политика формирования цен на электроэнергию и тарифов на передачу и распределение электроэнергии

 

Транспорт и телекоммуникации

 

Основными направлениями развития транспорта будут повышение эффективности и интеграция четырех основных составляющих транспортной инфраструктуры: железнодорожной, автомобильной, воздушной и водной.

Транзитный потенциал страны будет повышен через целевые инвестиции в транспортную инфраструктуру в сочетании с реформированием таможенных и пограничных процедур.

Внутриконтинентальное расположение страны и отсутствие выхода к морю усиливают роль транспорта в доставке казахстанских товаров на внешние рынки сбыта, ввозе импортной продукции, развитии торговых связей с Россией и Китаем, а также в доступе к портам Персидского залива через Туркменистан и Иран.

 

Железнодорожный транспорт

 

Реформирование железнодорожной отрасли будет предусматривать совершенствование государственного регулирования, создание условий для частной инициативы, а также значительное обновление и модернизацию основных средств. Ключевые изменения институциональной структуры отрасли будут заключаться в организационном, финансовом и операционном разделении инфраструктурной и перевозочной видов деятельности; отсутствии ценового регулирования перевозочной деятельности со стороны государства; обеспечении недискриминационного доступа к магистральной железнодорожной инфраструктуре независимым перевозчикам и государственном субсидировании убыточных социально-значимых перевозок.

 

Стратегические цели в сфере железнодорожного транспорта

 

К 2020 году

построено около 1400 км новых железнодорожных линий для ускорения доставки грузов и пассажиров внутри республики и за пределы Казахстана, при этом не менее 50 % финансирования строительства осуществляется за счет частных инвестиций

 

износ основных активов железнодорожного транспорта снижен до 40 %

 

средняя техническая скорость движения грузовых поездов по транзитным участкам железных дорог составит не менее 55 км/ч

 

доля расходов на перевозки железнодорожным транспортом в себестоимости экспортной продукции снижена на 20 %

 

доля электрифицированных железнодорожных линий составит не менее 40 % в общей протяженности железнодорожных линий

 

функционируют 5 или более независимых крупных операторов в области грузовых и пассажирских перевозок с долей на рынке не менее 7 % для каждого оператора

 

объем транзитных перевозок по территории Казахстана увеличится более чем в два раза

К 2013 году

построена железнодорожная линия Жетыген - Коргас

 

внедрена новая система управления железнодорожным транспортом

 

реализована новая тарифная политика в сфере грузовых и пассажирских перевозок и утверждены предельные тарифы на услуги магистральной железнодорожной сети на 10 лет

К 2012 году

построена железнодорожная линия Узень - государственная граница с Туркменистаном

 

Автодорожная отрасль и автомобильный транспорт

 

Дальнейшее развитие автодорожной отрасли будет обеспечиваться сочетанием институциональных реформ и мер по дальнейшей либерализации отрасли, нацеленных на совершенствование системы содержания дорог и обеспечение инвестиций в магистральную инфраструктуру.

К 2020 году будет выстроена современная автодорожная сеть, связывающая между собой крупные города и населенные пункты Казахстана. При этом особое внимание будет уделено развитию автодорог местного значения.

 

Стратегические цели в сфере автодорожной отрасли и автомобильного транспорта

 

К 2020 году

построены и реконструированы около 16 тыс. км автомобильных дорог республиканского значения

 

объем транзитных перевозок по территории Казахстана возрастет в более чем два раза

К 2015 году

в среднем 85 % автомобильных дорог республиканского значения находятся в хорошем и удовлетворительном состоянии

 

в среднем 70 % автомобильных дорог местного значения находятся в хорошем и удовлетворительном состоянии

К 2014 году

реконструирован международный транзитный коридор «Западная Европа - Западный Китай»

К 2012 году

введена платная система на отдельных участках автомобильных дорог республиканского значения

 

внедрены экологические стандарты «Евро-3» на международных перевозках внедрены цифровые тахографы

 

 

 

 

Авиатранспорт

 

Развитие гражданской авиации будет сопровождаться постепенной либерализацией регулирования воздушных перевозок, осуществлением инвестиций в поддержание инфраструктуры авиаперевозок, повышением требований к безопасности полетов и авиационной безопасности.

 

Стратегические цели в сфере авиатранспорта

 

К 2020 году

15 аэропортов имеют категорию ИКАО

 

создан конкурентный рынок воздушных перевозок

 

функционируют 4 международных аэропорта-«хаба»

 

объем транзитных перевозок возрастет в более чем два раза

К 2015 году

число международных воздушных сообщений увеличено в два раза

 

полностью внедрены европейские авиационные стандарты

 

Водный транспорт

 

Приоритетными направлениями развития отрасли водного транспорта являются развитие портовой и сервисной инфраструктуры, формирование торгового флота, развитие кадрового потенциала и обеспечение безопасности судоходства.

 

Стратегические цели в сфере водного транспорта

 

К 2020 году

пропускная способность морских портов Казахстана доведена до 48 млн. тонн

К 2016 году

национальный морской торговый флот обеспечивает 2/3 объема перевозок нефти и 1/2 объема перевозок сухих грузов из портов Республики Казахстан на Каспийском море

К 2015 году

обеспечено безопасное плавание судов в акватории казахстанского сектора Каспийского моря и по внутренним водным путям

 

Телекоммуникации

 

В последние годы стремительное развитие и адаптация инфокоммуникационных технологий (ИКТ) становятся важными факторами модернизации общества, влияя не только на экономические показатели, но и на образ жизни людей. В целях формирования современного инфокоммуникационного пространства продолжится стимулирование развития отрасли телекоммуникаций, создание современной инфраструктуры сферы ИКТ, распространение телекоммуникационных и электронных услуг, а также формирование основ динамичного информационного общества.

 

Стратегические цели в сфере инфокоммуникаций

 

К 2020 году

сформирована инфраструктура телекоммуникаций, базирующаяся на современных высокоскоростных оптических и беспроводных технологиях, ориентированная на предоставление мультимедийных услуг населению и организациям

 

обеспечен 100-процентный уровень доступности базовых услуг в сфере ИКТ для населения

 

повышен уровень компьютерной грамотности населения до 60 %

К 2015 году

достигнут 100-процентный уровень цифровизации местной телефонной связи

 

достигнут 100-процентный охват домохозяйств Республики Казахстан услугами телефонной связи и широкополосного доступа к Интернету

 

обеспечены услугами мобильной связи все населенные пункты с численностью населения от 1 000 человек и более

 

уровень отраслевой стандартизации доведен до международных норм и сформирована правовая основа, способствующая развитию ИКТ в Республике Казахстан

 

повышен уровень компьютерной грамотности населения до 40 %

 

внедрено цифровое вещание на всей территории Казахстана

 

обеспечен перевод не менее 50 % социально значимых государственных услуг в электронную форму в рамках реализации программ «электронное правительство» и «электронные акиматы»

 

создана система мер государственной поддержки казахстанского сегмента сети Интернет

 

Ключевое направление: инвестиции в будущее

 

Развитие человеческих ресурсов определяется в качестве высшего приоритета долгосрочной стратегии развития страны. Экономические выгоды в будущем прочно связаны с инвестициями в образование и здравоохранение, значительно повышающими качество и производительность рабочей силы.

Поэтому в следующем десятилетии улучшению качества услуг образования и здравоохранения будет придаваться особое значение. Большое внимание будет уделяться увеличению численности населения, в первую очередь, за счет его естественного прироста и проведения рациональной миграционной политики.

Будет повышена эффективность системы охраны прав и защиты законных интересов детей, направленной на комплексное решение вопросов профилактики и предупреждения семейного неблагополучия и социального сиротства, беспризорности и безнадзорности, правонарушений и преступности.

Государственная молодежная политика будет направлена на формирование конкурентоспособной молодежи, которая примет активное участие в общественно-политических и социально-экономических преобразованиях. Будет разработана эффективная модель взаимодействия с молодым поколением, направленная на повышение патриотического самосознания, гражданской ответственности, формирование активной общественной позиции и здорового образа жизни, развитие предпринимательского и инновационного потенциала, выявление и поддержку молодых талантов.

 

Образование

 

К 2020 году будет проведена кардинальная модернизация всех уровней образования - от дошкольного до высшего. Будут предоставляться возможности как для получения знаний на каждом уровне образования, так и повышения профессиональной квалификации, приобретения новых знаний и навыков на постоянной основе в течение всей жизни человека.

Государство предоставит возможности для дошкольного воспитания и обучения всем детям независимо от места проживания и доходов семьи.

В среднем образовании будет осуществлен переход на 12-летнюю модель обучения, предусматривающую всеобщее обязательное образование в течение десяти лет и профильное образование в течение двух лет. При этом содержание программ обучения будет пересмотрено таким образом, чтобы уделять больше внимания развитию компетенций, необходимых в жизни и профессии.

Одним из ключевых проектов, способствующих модернизации системы среднего образования, станет проект «Назарбаев Интеллектуальные школы». Данные школы станут стартовыми площадками по разработке, внедрению и апробации учебно-воспитательных программ для детского сада и предшколы, а также образовательных программ 12-летнего обучения. Эти программы будут сочетать лучшие традиции казахстанского образования и передовой опыт мировой педагогической практики, предусматривать профилирование по предметам физико-математического и химико-биологического направлений, способствовать расширенному изучению языков.

Подготовка квалифицированных кадров будет увязана с планами по индустриализации страны. В техническом, профессиональном и высшем образовании будет осуществлен переход к системе, соответствующей требованиям современного рынка труда, а образовательные стандарты станут формироваться на профессиональных стандартах через Национальную квалификационную систему.

В среднем, техническом, профессиональном и высшем образовании будет внедряться система электронного обучения (e-learning).

Высшим учебным заведениям будет предоставлена академическая свобода с внедрением принципов корпоративного менеджмента.

Одним из важных проектов в образовании является создание в городе Астане престижного высшего учебного заведения мирового уровня - «Назарбаев Университета». Этот университет станет национальным брендом Казахстана, обеспечит качественный прорыв в подготовке отечественных инженерно-технических и научных кадров и формировании современной научно-исследовательской инфраструктуры.

Каждая из школ (институтов), входящих в состав университета, будет иметь зарубежного академического партнера из числа ведущих учебных заведений соответствующего профиля, обладать сильной научной и производственной базой, обеспечивающей интеграцию образования, науки и производства.

Будет обеспечена преемственность программы университета с учебными программами дошкольного и среднего образования проекта «Назарбаев Интеллектуальные школы».

Повышение качества образовательных услуг будет сопровождаться улучшением системы финансирования образования, расширением инфраструктуры системы образования за счет введения неправительственных, некоммерческих агентств, созданием независимой национальной системы аккредитации учебных заведений по международным стандартам и независимых рейтингов, внедрением элементов корпоративного управления в учебных заведениях, включая вовлечение в этот процесс граждан, совершенствованием механизмов контроля качества образования. Благодаря значительной государственной поддержке существенно повысится престиж профессии учителя.

Государство продолжит работу по обеспечению доступности образования для детей с нарушениями здоровья, из малообеспеченных семей и детей, входящих в группы риска.

 

Стратегические цели в сфере дошкольного воспитания и обучения

 

К 2020 году

государством обеспечены возможности для полного охвата детей дошкольным воспитанием и обучением как в городской, так и сельской местности

К 2015 году

в каждом населенном пункте имеется, как минимум, одна дошкольная организация или созданы условия для осуществления иных форм дошкольного воспитания

 

созданы условия, стимулирующие развитие частных поставщиков услуг дошкольного воспитания и обучения

 

развита сеть государственных и частных детских садов, обеспечивающая 70-процентный охват дошкольным воспитанием и обучением

 

функционируют и развиваются различные модели дошкольного воспитания и обучения в зависимости от особенностей регионов

 

Стратегические цели в сфере среднего образования

 

К 2020 году

общеобразовательная школа предоставляет академические знания и развивает навыки, способствующие формированию образованного, высоконравственного, критически мыслящего, физически и духовно развитого гражданина, стремящегося к саморазвитию и творчеству

 

учащиеся казахстанской общеобразовательной школы добиваются высоких результатов в международных сравнительных исследованиях, таких как PISA, TIMSS, PIRLS

К 2015 году

общеобразовательные школы работают по 12-летней модели обучения, обновленным национальным стандартам среднего образования, учебным планам и программам

 

внедрен механизм подушевого финансирования средних школ, функционируют попечительские советы школ

 

во всех регионах Казахстана функционируют 20 школ в рамках проекта «Назарбаев Интеллектуальные школы»

 

Стратегические цели в сфере технического и профессионального образования

 

К 2020 году

функционирует эффективная система технического и профессионального образования, интегрированная в мировое образовательное пространство

 

внедрена Национальная квалификационная система, признаваемая внутренним и внешним рынками труда

 

работодателями признается высокое качество знаний и навыков выпускников организаций технического и профессионального образования

К 2015 году

обновлены стандарты, учебные планы/программы технического и профессионального образования, соответствующие требованиям рынка труда

 

работодатели участвуют в работе отраслевых и региональных советов по развитию технического и профессионального образования и подготовке кадров

 

созданы условия для обучения в течение всей жизни независимо от возраста, уровня образования и профессиональной квалификации

 

Стратегические цели в сфере высшего, послевузовского образования и науки

 

К 2020 году

качество высшего образования Казахстана соответствует лучшим мировым практикам в области образования

 

как минимум, два вуза Казахстана включены в рейтинги лучших мировых университетов

 

выпускники отечественных высших учебных заведений востребованы работодателями

К 2015 году

высшая школа Казахстана эффективно и успешно функционирует в соответствии с основными параметрами Болонского процесса

 

система высшего образования транспарентна на всех уровнях, внедрены современные механизмы управления и финансирования, значительно снижен уровень коррупции

 

50 % казахстанских вузов пройдут независимую национальную институциональную аккредитацию по международным стандартам

 

разработаны механизмы для успешного трансферта технологий исследовательскими центрами при университетах

 

«Назарбаев Университет» выпускает высокопрофессиональных специалистов и молодых ученых

 

Здравоохранение

 

В целях повышения качества человеческого капитала будет проводиться политика укрепления здоровья граждан, направленная на улучшение оказания медицинской помощи и создание мотивации к ведению здорового образа жизни.

 

Стратегические цели в сфере здравоохранения

 

К 2020 году

ожидаемая продолжительность жизни населения увеличится до 72 лет

 

материнская смертность снизится в 2 раза

 

младенческая смертность снизится в 2 раза

 

общая смертность снизится на 30 %

 

заболеваемость туберкулезом снизится на 20 %

К 2015 году

ожидаемая продолжительность жизни населения увеличится до 69 лет

 

материнская смертность снизится в 1,5 раза

 

младенческая смертность снизится в 1,5 раза

 

общая смертность снизится на 15 %

 

заболеваемость туберкулезом снизится на 10 %

 

Повышение доступности и качества медицинских услуг станет первоочередной задачей системы здравоохранения. Для этого будут пересмотрены подходы к управлению в государственных медицинских организациях и проведению инвестиционной политики в здравоохранении, внедрена система финансирования и оплаты медицинских услуг, ориентированная на результаты, создана эффективная система лекарственного обеспечения.

Ведение здорового образа жизни и принцип солидарной ответственности за свое здоровье будут неотъемлемой частью как государственной политики в сфере здравоохранения, так и повседневной жизни населения. Это позволит сократить заболеваемость вследствие курения, злоупотребления алкоголем, стрессов, низкой физической активности и нерационального питания. Одним из эффективных инструментов борьбы с вредными привычками человека станет развитие массового физкультурно-спортивного движения в стране.

 

Стратегические цели по улучшению системы финансирования и управления в здравоохранении

 

К 2020 году

создана эффективная система финансирования здравоохранения и оплаты медицинских услуг

 

создана современная система управления здравоохранением, соответствующая международным стандартам

 

внедрены новые механизмы повышения солидарной ответственности граждан за свое здоровье

К 2015 году

внедрена система свободного выбора врача и медицинской организации

 

созданы равные условия для граждан республики в получении медицинских услуг в рамках гарантированного объема бесплатной медицинской помощи (ГОБМП) независимо от места проживания

 

снижен уровень частных неформальных платежей населения и внедрен механизм сооплаты наряду с существующей системой ГОБМП

 

разработана система оценки эффективности инвестиций в здравоохранение

 

внедрена эффективная тарифная политика

К 2013 году

сформирована Единая национальная система здравоохранения Республики Казахстан

 

Стратегические цели по совершенствованию предоставления медицинских услуг

 

К 2020 году

уровень расходов на первичную медико-санитарную помощь (ПМСП) доведен до 40 % от общего объема средств, выделяемых на ГОБМП

 

основные показатели работы организаций здравоохранения, оказывающих стационарную помощь (оборот койки, средняя продолжительность пребывания и др.), соответствуют международным стандартам эффективности

К 2015 году

30 % медицинских услуг в рамках ПМСП предоставляются врачами общей практики

 

стационарную помощь оказывают в основном многопрофильные больницы

 

Стратегические цели по повышению доступности и качества лекарственных средств

 

К 2020 году

внедрена эффективная система обеспечения лекарственными средствами и изделиями медицинского назначения в рамках ГОБМП

К 2015 году

повышена доступность лекарственных средств и изделий медицинского назначения, используемых для оказания ГОБМП, особенно в сельской местности

 

внедрено государственное регулирование цен на лекарственные средства, закупаемые государственными организациями здравоохранения

 

Стратегические цели в сфере здорового образа жизни

 

К 2020 году

в обществе сформирована идеология ведения здорового образа жизни

 

охват граждан, занимающихся физической культурой и спортом, увеличен до 30 %

 

охват детей и подростков, занимающихся физической культурой и спортом, увеличен до 15 %

К 2015 году

охват граждан, занимающихся физической культурой и спортом, увеличен до 25 %

 

охват детей и подростков, занимающихся физической культурой и спортом, увеличен до 12 %

 

табакокурение, наркомания и злоупотребление алкоголем среди населения снижены на 15 %

 

Трудовые ресурсы

 

Реализация планов по диверсификации экономики потребует наращивания трудовых ресурсов с необходимыми навыками. Их долгосрочный рост будет обеспечиваться увеличением численности населения. Естественный прирост населения и увеличение положительного сальдо миграции улучшат демографические показатели.

Помимо преобразований в образовании и здравоохранении, особое внимание государства будет уделено обеспечению безопасных условий труда, рациональному управлению миграционными процессами, способствующему притоку в страну квалифицированных специалистов, в том числе соотечественников, желающих вернуться на историческую родину и внести свой вклад в ее экономическое развитие.

Государство создаст дополнительные стимулы для перехода трудовых ресурсов в легальный сектор экономики.

 

Стратегические цели по увеличению числа трудовых ресурсов

 

К 2020 году

рост численности населения Казахстана составит не менее 10 %

 

обеспечен рост числа квалифицированных специалистов среди иммигрантов в рамках государственной квоты

 

привлечения иностранной рабочей силы - до 50 %

 

созданы условия для трудоустройства 80 % этнических репатриантов трудоспособного возраста

К 2015 году

внедрена гибкая система выдачи государственных разрешений на привлечение иностранной рабочей силы, включая сезонные разрешения

 

созданы условия для трудоустройства 40 % этнических репатриантов трудоспособного возраста

 

Ключевое направление: услуги для граждан

 

Государство продолжит создание эффективной системы социальной защиты нуждающихся категорий граждан, а также обеспечит повышение доступности и качества жилищно-коммунальных услуг - энергоснабжения, теплоснабжения, водоснабжения, водоотведения (канализации), газоснабжения.

Оказание социальных и жилищно-коммунальных услуг потребует значительной координации деятельности государственных органов на различных уровнях государственного управления и повышения ответственности за предоставление услуг в соответствии с установленными стандартами.

 

Социальная защита населения

 

В целях укрепления социальной стабильности продолжится создание системы социальной защиты, основанной на адресности и эффективности, исключающей иждивенчество.

Многоуровневая система социального обеспечения будет соответствовать современным стандартам и уровню жизни в Казахстане. Повышение базовых социальных выплат, последовательное увеличение пенсионных выплат, расширение охвата населения социальным страхованием обеспечат достойные условия жизни для лиц пожилого возраста, инвалидов, лиц, потерявших кормильца, и иных граждан, нуждающихся в социальном обеспечении.

Дальнейшее развитие системы адресной социальной помощи и поддержки уязвимых категорий населения будет направлено на снижение социальных рисков и расширение возможностей активного преодоления бедности. В этой связи будет реализован комплекс мер, направленных на стимулирование производительной занятости, повышение общего уровня занятости трудоспособного населения и снижение безработицы.

Значительное внимание будет уделено расширению сферы социального обслуживания. Внедрение государственных стандартов и повышение качества оказания специальных социальных услуг, развитие конкурентной среды и широкое использование возможностей гражданского общества позволят повысить уровень жизни нуждающихся людей.

 

Стратегические цели по содействию производительной занятости

 

К 2020 году

уровень безработицы не превышает 5 %

 

удельный вес высококвалифицированной рабочей силы в составе занятого населения возрастет до 50 %

 

обеспечен 90-95-процентный охват крупных и средних предприятий системой коллективно-трудовых отношений

К 2015 году

уровень безработицы сокращен до 5,5 %

 

внедрена трехуровневая система профессиональной подготовки трудовых ресурсов как минимум 70 % от числа лиц, обратившихся за содействием в органы занятости, трудоустроены

 

 

 

Стратегические цели в сфере социального обеспечения

 

К 2020 году

обеспечен адекватный и социально-справедливый уровень пенсий на всех уровнях пенсионной системы

 

достигнут 100-процентный охват наемных работников и 40-процентный охват самозанятого населения накопительной пенсионной системой

К 2015 году

размер базовой пенсионной выплаты доведен до уровня 60 % от величины прожиточного минимума

 

размеры государственных социальных пособий увеличены не менее чем в 1,2 раза к уровню 2010 года

 

обеспечена положительная реальная доходность накопительных пенсионных фондов

 

Стратегические цели по совершенствованию системы социальной помощи

 

К 2020 году

доля населения с доходами ниже прожиточного минимума снизится до 8 %

 

пороговый уровень оказания социальной помощи повысится до 100 % от величины прожиточного минимума

 

внедрены государственные стандарты оказания специальных социальных услуг

К 2015 году

пороговый уровень оказания адресной социальной помощи повысится до 60 % от величины прожиточного минимума

 

удельный вес трудоспособного населения в составе получателей адресной социальной помощи снизится до 30 %

 

гарантированные государством специальные социальные услуги предоставляются в законодательно установленном объеме

 

Жилищно-коммунальное хозяйство

 

Качественное предоставление коммунальных услуг и совершенствование жилищных отношений будет обеспечиваться путем создания стимулирующих рыночных условий в сфере жилищно-коммунального хозяйства (ЖКХ) и эффективного взаимодействия граждан, поставщиков жилищно-коммунальных услуг, центральных и местных государственных органов с четким распределением их прав и ответственности.

Модернизация инфраструктуры ЖКХ будет сопровождаться снижением удельных эксплуатационных затрат, внедрением ресурсосберегающих технологий, повышением эффективности тарифного регулирования, позволяющего ликвидировать сверхнормативные и сократить нормативные потери субъектов естественных монополий.

Государственные инвестиции в сфере ЖКХ будут осуществляться согласно разработанным критериям отбора инвестиционных проектов, включающим требования по экономической обоснованности, внедрению современных ресурсосберегающих технологий и стандартов корпоративного управления. Обязательным условием реализации инвестиционных проектов станет их софинансирование из местных бюджетов.

 

Стратегические цели в сфере жилищно-коммунального хозяйства

 

К 2020 году

уровень нормативных потерь при транспортировке потребителю тепловой энергии составит 17 %, воды - 15 % и электроэнергии - 12 %

 

доступ к централизованному водоснабжению составит в сельской местности 50 % от общего количества сельских населенных пунктов, в малых городах - 100 %

 

не менее 70 % потребителей в каждом регионе страны удовлетворены качеством коммунальных услуг

К 2015 году

уровень нормативных потерь при транспортировке потребителю тепловой энергии составит 20 %, воды - 19 % и электроэнергии - 15 %

 

доступ к централизованному водоснабжению составляет в сельской местности 35 % от общего количества сельских населенных пунктов, в малых городах - 70 %

 

не менее 50 % потребителей в каждом регионе страны удовлетворены качеством коммунальных услуг

 

органы управления объектом кондоминиума самостоятельно обеспечивают нормативную эксплуатацию жилого фонда

К 2011 году

на основе проведенной инвентаризации созданы регулярно обновляемые базы данных состояния жилого фонда и инфраструктуры коммунальных услуг

 

государством предоставляются целевые займы на проекты по модернизации инфраструктуры ЖКХ

 

обеспечено внедрение современных методов менеджмента на предприятиях коммунального сектора

 

Ключевое направление: обеспечение межнационального согласия, безопасности, стабильности международных отношений

 

Обеспечение внутриполитической стабильности и национальной безопасности является важнейшим условием развития Казахстана как независимого суверенного государства. Основные усилия в период до 2020 года будут сконцентрированы на дальнейшем укреплении и развитии государства, нейтрализации угроз и вызовов национальной безопасности, формировании благоприятной внешней среды.

Во внутриполитической сфере основными целями в период до 2020 года остаются сохранение мира и согласия, стабильности и устойчивости развития казахстанского общества. Внешняя политика государства будет направлена на активное продвижение национальных интересов на мировой арене, поддержание конкурентоспособности Казахстана и укрепление международного авторитета страны.

 

Поддержание внутренней стабильности

 

До 2020 года в рамках реализации долгосрочного приоритета Стратегии «Казахстан-2030» по обеспечению внутриполитической стабильности и консолидации общества будет продолжена системная работа по дальнейшей модернизации политической системы, предупреждению этнических и религиозных разногласий, укреплению единства народа Казахстана, основанного на равенстве возможностей для всех граждан республики.

Достижение намеченных экономических и социальных показателей требует единства и сплоченности казахстанского общества. Главным инструментом процесса консолидации казахстанского общества станет Доктрина национального единства Казахстана.

Дальнейшее развитие получит Ассамблея народа Казахстана как уникальный и высокоэффективный институт по реализации сбалансированной национальной политики, способствующий консолидации общества, укреплению патриотизма и формированию идентичности казахстанцев на основе общенациональной идеи и единых ценностей.

 

Стратегические цели по укреплению межэтнического и межконфессионального согласия

 

К 2020 году

созданы благоприятные условия для дальнейшей реализации права на свободу вероисповедания, а также свободного развития культуры и традиций всех этносов, проживающих в Казахстане

 

успешно реализована программа функционирования и развития языков на 2011-2020 годы

 

создана эффективная система профилактики и раннего предупреждения межэтнических и межконфессиональных конфликтов

 

Продолжится модернизация политической системы. К 2020 году в Казахстане возрастет значение представительной власти, повысятся роль и ответственность политических партий, эффективно заработает система органов местного самоуправления. Демократические институты и структуры гражданского общества станут органичными элементами социально-политической системы суверенного Казахстана.

Будут усовершенствованы формы и методы качественного обеспечения гендерной и семейно-демографической политики.

 

Стратегические цели по дальнейшей модернизации политической системы

 

К 2020 году

завершена модернизация политической системы страны, созданы все необходимые условия для ее успешного функционирования

 

созданы эффективные институты местного самоуправления и гражданского общества, соответствующие лучшим международным стандартам

 

сформированы современные, эффективные и транспарентные избирательная и партийная системы, усилена роль представительной власти

 

налажены механизмы конструктивного диалога государства и гражданского общества, власти и бизнеса, власти и оппозиции

 

создана эффективная система формирования политической элиты Республики Казахстан, государственная служба концентрирует в своих рядах лучших представителей казахстанского народа

 

укреплено гендерное равенство

 

 

 

 

Национальная безопасность

 

Система национальной безопасности будет ориентирована на активные действия по формированию конструктивной и безопасной внешней и внутренней среды, использование имеющихся и потенциальных возможностей для устойчивого развития страны и комплексного продвижения интересов Казахстана в регионе и в мире. В основу национальной безопасности будет положено обеспечение превентивного выявления и устранения возникающих угроз.

Особое внимание будет уделено сотрудничеству в сфере борьбы с международным терроризмом, религиозным экстремизмом, международным наркобизнесом и нелегальной миграцией. Важным приоритетом в сфере обеспечения безопасности на среднесрочную перспективу будет оставаться участие в решении комплекса проблем, связанных с Афганистаном, включая пресечение наркотрафика и нелегальной миграции.

Одним из важнейших направлений трансформации системы национальной безопасности Республики Казахстан станет повышение эффективности прогнозно-аналитической работы, которая позволит своевременно выявлять новые угрозы и вызовы, а также вырабатывать адекватные меры реагирования.

 

Стратегические цели в сфере обеспечения национальной безопасности

 

К 2020 году

обеспечена надежная обороноспособность государства, способная адекватно противостоять потенциальным угрозам

 

сведены к минимуму риски по периметру границ Казахстана, устранены причины для возникновения в регионе территориальных и хозяйственных споров

 

обеспечены безопасность личности и общества, неукоснительное соблюдение конституционных прав граждан

 

обеспечена экономическая безопасность страны в качественно новых торгово-финансовых условиях в мире

 

обеспечена информационная безопасность Республики Казахстан, создано конкурентоспособное отечественное информационное пространство

 

созданы условия по сохранению и восстановлению экосистем, снижению рисков и минимизации ущерба от техногенных аварий, катастроф и стихийных бедствий

 

сформирована целостная и эффективная система национальной безопасности на основе демократичной и прозрачной доктрины национальной безопасности, интегрированная (с учетом национальных интересов) с системой международной безопасности

 

Международные отношения и внешняя политика

 

Внешнеполитический курс Казахстана на период до 2020 года будет основываться на Концепции внешней политики. Будет проводиться проактивная, прагматичная и сбалансированная внешняя политика, нацеленная на обеспечение национальных интересов, повышение международного авторитета страны и укрепление национальной, региональной и глобальной безопасности.

Долгосрочными приоритетами внешней политики Казахстана являются: формирование и поддержание благоприятной внешней среды для развития страны и обеспечения ее конкурентоспособности в современном мире; защита суверенитета и территориальной целостности Республики Казахстан; защита прав, интересов граждан и юридических лиц Казахстана за рубежом; формирование позитивного имиджа и восприятия Республики Казахстан в мире как демократического правового государства с современной рыночной экономикой, стабильной политической системой, открытым и толерантным обществом; защита экономических интересов страны на международной арене; активное участие в международных организациях и форумах по обеспечению мира и безопасности.

Особое значение приобретает создание условий для участия Казахстана в процессах принятия глобальных решений при формировании новой архитектуры международных отношений и контуров мировой торгово-финансовой системы. Республика Казахстан будет решительно продвигать и энергично отстаивать свои интересы в вопросе о формировании наднациональных резервных валют. Результативность этих усилий будет в немалой степени зависеть от успешной реализации Казахстаном антикризисных мер, от темпов выхода экономики страны на траекторию посткризисного и устойчивого развития, от реальных достижений в сфере создания инновационной и диверсифицированной экономики.

Являясь влиятельным участником Организации Договора о коллективной безопасности и Шанхайской организации сотрудничества, инициатором Совещания по взаимодействию и мерам доверия в Азии, Казахстан будет активно способствовать налаживанию стратегического диалога между существующими системами коллективной безопасности. Казахстан продолжит оправдавший себя курс на предотвращение гонки вооружений, поддержку усилий международного сообщества в сфере ядерного разоружения и укрепление режима Договора о нераспространении ядерного оружия. При этом будут максимально задействованы возможности в рамках председательства Республики Казахстан в авторитетных международных организациях (Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе, Организации Исламской конференции и других).

Политика Казахстана нацелена на усиление роли страны как моста между Востоком и Западом, Севером и Югом, исламским и христианским мирами и укрепление межцивилизационного и межконфессионального диалога. Казахстанская модель толерантности получит широкое международное признание и будет применена на практике другими странами.

Казахстан будет более эффективно использовать свое уникальное географическое положение и незаменимую роль в системе мировых и межрегиональных транспортных коммуникаций. Существенно возрастет роль страны в обеспечении мировой энергетической, экологической и продовольственной безопасности. Казахстан займет достойное место в системе международного разделения труда и станет участником Всемирной торговой организации.

Казахстан продолжит курс на усиление разноскоростной и многоуровневой интеграции в Центральной Азии, на евразийском пространстве. Наряду с Россией Казахстан будет составлять стабильное ядро Содружества Независимых Государств, Евразийского экономического сообщества и Таможенного союза.

 

Стратегические цели в сфере международных отношений и внешней политики

 

К 2020 году

сформировано благоприятное международное окружение, поддерживаются дружеские отношения равноправного сотрудничества со всеми государствами

 

достигнут высокий уровень интеграции Казахстана в международное сообщество и мирохозяйственные связи на основе диверсификации национальной экономики

 

обеспечены условия и предпосылки для политической и экономической интеграции государств региона

 

Казахстан является ключевым участником эффективной системы региональной безопасности и политико-экономического сотрудничества

 

Казахстан представлен в руководящих органах ведущих международных и региональных финансовых и политических структур

 

Казахстан является активным субъектом международных отношений и участвует в принятии решений, имеющих важное значение для мировой политики

 

 

IV. Основа для реализации Стратегического плана-2020:

результативный государственный сектор

 

Высокоэффективный государственный аппарат является основой для успешной реализации пяти ключевых направлений развития Казахстана до 2020 года.

Опираясь на реформы государственного сектора, начатые в период реализации Стратегического плана-2010, государство выстраивает качественно новую модель государственного управления на принципах корпоративного управления, результативности, транспарентности и подотчетности обществу. Эта модель будет полноценно функционировать к 2015 году, а основные ее элементы будут внедряться в первые годы реализации Стратегического плана-2020.

Реформирование государственного сектора будет осуществляться по пяти основным направлениям:

1) определение четкого круга полномочий и ответственности государственных органов, в том числе на различных уровнях государственного управления;

2) повышение качества государственных услуг через разработку стандартов и совершенствование процессов, способствующих эффективному оказанию государственных услуг;

3) ускорение реформы государственной службы, включая совершенствование обучения государственных служащих;

4) внедрение элементов, необходимых для полноценного функционирования системы государственного управления, ориентированного на результат;

5) улучшение управления административными реформами и усиление ответственности за процесс реформирования государственного сектора.

 

Определение четких полномочий и ответственности

 

С целью установления подотчетности и создания стимулов для повышения эффективности и результативности государственного сектора будут четко определены полномочия (роли) и ответственность органов государственного управления.

С 2011 года будут проводиться на системной основе функциональные обзоры деятельности государственных органов, целью которых станет оценка эффективности политики в соответствующих отраслях (сферах) государственного управления. Определение оптимального объема полномочий в каждом конкретном государственном органе позволит установить в целом адекватную роль государства как в отдельных секторах, так и на разных уровнях государственного управления путем ликвидации излишних функций, исключения дублирующих полномочий, закрепления недостающих функций и расширения использования рыночных механизмов.

Такие обзоры позволят обеспечить целостность государственного аппарата и последовательность проводимой государственной политики.

 

Повышение качества оказания государственных услуг

 

Эффективность работы государственного аппарата будет обеспечиваться оказанием доступных и качественных государственных услуг.

К 2011 году будет:

развита сеть центров обслуживания населения по принципу «одного окна». Функционирование этих центров будет предусматривать механизм обратной связи с населением для оценки качества оказываемых государственных услуг;

расширен реестр государственных услуг и разработаны стандарты по каждому виду государственных услуг, включенных в реестр;

на постоянной основе осуществляться контроль качества оказания государственных услуг (соблюдения утвержденных стандартов).

 

Профессионализация государственной службы

 

Реформирование государственной службы будет сфокусировано на ее профессионализации через совершенствование системы обучения государственных служащих, повышение привлекательности государственной службы и совершенствование управления человеческими ресурсами на государственной службе.

Основой для формирования профессиональной государственной службы станет новая система должностей государственных служащих, эффективные процедуры отбора кадров на государственную службу и качественная программа обучения государственных служащих, ориентированная на лучшую международную практику государственного управления.

К 2012 году будет:

внедрен реестр должностей государственной службы, основанный на трех корпусах: корпус политических государственных служащих, корпусы А (управленческий) и Б (исполнительный) административной государственной службы;

улучшены процедуры поступления на государственную службу и формирования кадрового резерва государственной службы;

внедрены обновленные программы обучения государственных служащих, основанные на современных образовательных технологиях и принципах системы государственного управления, ориентированного на результат;

сформирован базовый образовательный центр по подготовке высококвалифицированных государственных служащих;

четко определены роль и степень ответственности лица, назначенного на должность ответственного секретаря, разработан открытый, транспарентный, основанный на заслугах механизм его назначения.

Реализация Стратегического плана-2020 потребует не только качественной подготовки государственных служащих, но и формирования среды, которая способствовала бы удержанию профессионально подготовленных государственных служащих в государственном секторе, а также привлечению прогрессивной молодежи Казахстана на государственную службу. Для повышения качества деятельности государственного аппарата к 2012 году необходимо обеспечить:

эффективную работу кадровых служб государственных органов на основе лучших принципов и методов управления человеческими ресурсами;

введение новой системы оплаты труда в государственном секторе, конкурентоспособной с уровнем оплаты труда в частном секторе, основанной на принципах ответственности, результативности и квалификации, способствующей формированию компактного и эффективного государственного аппарата с повышенной продуктивностью (производительностью).

Для поддержки внедрения новой системы оплаты труда государственных служащих к 2012 году будет введена система оценки деятельности государственных служащих, учитывающая объем и качество работы, степень ответственности, повышение профессионализма, соблюдение Кодекса чести государственных служащих.

 

Государственное управление, ориентированное на результат

 

В целях качественного изменения государственного планирования, обеспечения результативности и подотчетности государственного управления к 2011 году:

все государственные органы примут пятилетние стратегические планы, основанные на Стратегическом плане-2020, для обеспечения комплексного стратегического подхода к разработке и реализации государственной политики;

текущая деятельность всех государственных органов будет основываться на исполнении ежегодных операционных планов, детализирующих пятилетние стратегические планы;

всем государственным органам будет предоставлена определенная самостоятельность в реализации операционных планов в рамках достижения установленных стратегических целей и целевых индикаторов;

во всех государственных органах будет начато поэтапное внедрение системы внутреннего мониторинга, контроля и оценки.

К 2012 году будет внедрена система формирования и исполнения бюджета, основанного на индикаторах эффективности и результативности (бюджетирование, ориентированное на результат). Также будет внедрена комплексная система мониторинга и оценки деятельности государственных органов, позволяющая оценивать степень достижения стратегических целей, качество предоставляемых бизнесу и населению государственных услуг, эффективность использования бюджетных средств.

 

Управление реформами государственного сектора

 

К 2011 году будет проанализирована эффективность действующей системы управления административными реформами и рассмотрена возможность создания отдельного уполномоченного органа, ответственного за реализацию, мониторинг и оценку проводимых реформ в государственном секторе.

К 2012 году будет полноценно функционировать новая система мониторинга, в рамках которой руководству страны будут представляться регулярные отчеты о текущем состоянии и результатах реформ в сфере государственного управления.

 

 

V. Мониторинг и оценка реализации Стратегического плана-2020

 

Мониторинг и оценка достижения стратегических целей и целевых индикаторов Стратегического плана-2020 являются необходимыми условиями его успешной реализации.

Мониторинг реализации Стратегического плана-2020 позволит обеспечить координацию действий государственных органов по достижению общенациональных стратегических целей, а также корректировать механизмы и инструменты достижения стратегических целей в рамках анализа выполнения промежуточных целевых индикаторов.

Мониторинг и оценка реализации Стратегического плана-2020 предполагает вовлечение граждан страны в процесс анализа достижения его результатов. Для этого гражданам страны будет предоставляться информация о том, какие обязательства берет на себя государство, какова их бюджетная стоимость, когда и каким образом они будут реализованы, кто является ответственным за их реализацию. Таким образом, граждане страны получат основу для оценки эффективности реализации государственной политики.

Результаты мониторинга и оценки, основанные на надежной базе статистических данных, предоставят государству и гражданам полную картину о ходе и результатах реализации Стратегического плана-2020.

 

Система мониторинга и оценки

 

Стратегический план-2020 предусматривает детальную реализацию общенациональных стратегических приоритетов через программные документы нижнего уровня. Стратегические цели и целевые индикаторы Стратегического плана-2020 станут основой для разработки каждым государственным органом пятилетнего стратегического плана, определяющего механизмы и инструменты реализации общенациональных стратегических приоритетов. При этом в бюджетных программах государственных органов будут определены прямые и измеримые результаты их деятельности.

Декомпозиция целей развития страны позволит выстроить четкую схему государственного планирования, а также единую систему мониторинга и оценки результативности государственной политики.

Так как регулярный мониторинг целей нижнего уровня создает основу для анализа степени достижения стратегических целей общенационального уровня, будет выстроена комплексная система мониторинга и оценки реализации стратегических и программных документов, в том числе Стратегического плана-2020. Для этого будет определен порядок разработки, реализации, проведения мониторинга, оценки и контроля стратегических и программных документов, составляющих систему государственного планирования.

В соответствии с установленным порядком уполномоченный орган по государственному планированию на регулярной основе и с учетом оценки реализации программных документов нижнего уровня будет проводить комплексный мониторинг и оценку реализации Стратегического плана-2020.

 

Вовлечение граждан

 

Участие граждан является важной составляющей процесса мониторинга и оценки Стратегического плана-2020. Информированность общества о том, какие функции выполняет государственный сектор, является ключевой основой для конструктивных отношений граждан и государства.

В рамках проведения мониторинга и оценки выполнения Стратегического плана-2020 гражданам страны будут предоставляться ежегодные отчеты о ходе реализации Стратегического плана-2020. Это позволит оценить восприятие граждан в отношении результативности работы государственного сектора.

С целью вовлечения граждан в процесс оценки реализации государственной политики в целом и деятельности государственных органов в частности будет внедрен механизм обратной связи между гражданами и государственными органами.

 

Создание базы статистических данных для мониторинга

 

В рамках комплексного мониторинга и оценки реализации Стратегического плана-2020 будет выстроена система регулярного сбора статистических данных, непосредственно демонстрирующих степень достижения стратегических целей и целевых индикаторов, предусмотренных Стратегическим планом-2020.

Работа по формированию статистической базы данных для проведения мониторинга и оценки достижения показателей Стратегического плана-2020 будет проводиться поэтапно:

к 2011 году - определение перечня статистических показателей, необходимых для мониторинга и оценки достижения стратегических целей и целевых индикаторов, и исходных данных;

к 2012 году - проведение первого ежегодного сбора данных для мониторинга достижения стратегических целей и целевых индикаторов Стратегического плана-2020;

в 2015 году - проведение оценки по итогам пятилетней реализации Стратегического плана-2020;

в 2020 году - проведение оценки по итогам полной реализации Стратегического плана-2020.

 

Заключение

 

Начало второго десятилетия XXI века будет непростым. Казахстан должен быть готов к различным вариантам.

В ходе преодоления текущего глобального кризиса произойдут масштабные изменения, начнется создание нового мирового порядка. В этих условиях более успешными будут те страны, которые смогли использовать возможности, предоставленные кризисом, для осуществления необходимых административных, экономических, социальных реформ.

Стратегический план-2020 является ответом Казахстана на вызовы времени. По итогам его реализации Казахстан окажется в первых рядах стран с развивающейся рыночной экономикой.

Стратегический план-2020 представляет собой обязательства государства перед гражданами Казахстана по достижению лучшего будущего. Для его выполнения потребуется активное участие всех уровней и структур государства, а также поддержка граждан.

Успешная реализация Стратегического плана-2020 твердо обеспечит Казахстану путь к достижению видения страны, определенного в Стратегии «Казахстан-2030».